Friday, December 2, 2022
spot_img

Mỹ, Nhật, Ấn, Úc liên minh “bốn bên” khởi đầu cho “Asian Nato”?

SCMP – Theo Mỹ và một số đồng minh, tên gọi “Châu Á Thái Bình Dương” (Asia—Pacific) sẽ là “Ấn Độ – Thái Bình Dương” (Indo – Pacific). Sự thay đổi như vậy dường như không có gì đáng chú ý lắm lúc thoạt nhìn, nhưng bốn chữ này không chỉ là vấn đề về nghĩa của từ ngữ, mà nó còn có khả năng tạo ra sự thay đổi trong bối cảnh địa lý chính trị của khu vực.

Điều này đã được chứng minh khi Hoa Kỳ, Nhật Bản, Úc Đại Lợi và Ấn Độ tuyên bố trong tháng này rằng họ đã đồng ý thành lập liên minh để tuần tra và tạo ảnh hưởng đến các tuyến đường thủy từ Ấn Độ Dương đến Thái Bình Dương và đến vùng tranh chấp Biển Đông (đang có nhiều tranh cãi). Trước đó, Thủ tướng Nhật Bản Shinzo Abe đã đưa ra một nhóm “Bốn” nền dân chủ có cùng chí hướng vào năm 2007, tuy nhiên ý tưởng này đã bị huỷ bỏ sau khi Bắc Kinh phản đối, cho rằng quan hệ cộng tác quốc phòng với Ấn Độ là nhằm mục đích ngăn chặn sự tăng trưởng của Trung Quốc. Ý  tưởng này đã được đưa trở lại bất ngờ khi các chuyên gia cao cấp từ bốn quốc gia gặp nhau tại Manila ngày 11 tháng 11 – bên lề các hội nghị thượng đỉnh khu vực trong chuyến công du đầu tiên của Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump đến Châu Á. Rõ ràng, nhóm sẽ có một chương trình nghị sự về an ninh ở Trung Quốc. Sự hồi sinh của nhóm Bốn quốc gia cho thấy sự nghi ngờ và khó chịu của các nhà ngoại giao ở Washington, Tokyo, Canberra và New Delhi về sự gia tăng nhanh chóng về kinh tế và quân sự của Trung Quốc.

Trong một bản tuyên bố sau cuộc họp, liên minh “Bốn” quốc gia cho biết họ đã cam kết bảo đảm một khu vực “tự do và cởi mở”,  “tôn trọng pháp luật quốc tế” và “trật tự dựa trên các quy tắc ở Ấn Độ-Thái Bình Dương”.  Họ cho là Trung Quốc đã vi phạm các quy tắc lãnh thổ, hàng hải và thương mại – bao gồm việc Bắc Kinh từ chối phán quyết của một tòa án quốc tế chống lại TQ liên quan đến tranh chấp Biển Đông với Philippines.

Chiến lược mới để đối đầu với Trung Quốc đứng đầu bởi một tuyến thống nhất nhấn mạnh sự cạnh tranh khu vực ngày càng tăng giữa Bắc Kinh và Washington. Hội nghị “Bốn Bên” (Quad) diễn ra khi Hoa Kỳ dường như đang chuyển hướng trọng tâm chiến lược. Khi Trump đến thăm Đông Á, ông cũng gọi khu vực này là “Ấn Độ-Thái Bình Dương” chứ không phải là “Châu Á-Thái Bình Dương” – một nước cờ rõ ràng với Bắc Kinh.

Ảnh: AFP

Chiến lược này dường như là một phần của “cân bằng cứng rắn” của TT Trump trong chính sách ngoại giao của Châu Á. Ông coi đây là một cách để giữ sự hiện diện của Hoa Kỳ trong khu vực sau khi từ bỏ chiến lược tiền nhiệm của ông Barack Obama với Châu Á và rút khỏi Hiệp định Thương mại Đối tác xuyên Thái Bình Dương.

 Mặc dù có quyền lực thống trị ở Thái Bình Dương kể từ khi kết thúc Thế chiến Thứ hai, ngoại giao và quân sự của Hoa Kỳ hiếm khi vượt qua Ấn Độ Dương. Tuy nhiên, hiệp định mới cho thấy cam kết của Washington – trên cả mặt trận ngoại giao và an ninh – tới khu vực và nhấn mạnh tầm quan trọng của Ấn Độ với tư cách là một đồng minh.

Các quốc gia nhỏ hơn, như Nam Hàn, Singapore, Indonesia, Philippines và Việt Nam, cũng có thể có lợi từ một quan hệ cộng tác do Hoa Kỳ lãnh đạo trong một “Ấn Độ – Thái Bình Dương” (Indo-Pacific) đa năng để kiểm chế sức mạnh của Trung Quốc.

Nó cũng nhấn mạnh tầm quan trọng ngày càng tăng của địa lý chính trị vùng biển trong một thế giới ngày càng hội nhập. Về mặt kinh tế, chiến lược có thể được xem là một câu trả lời cho sáng kiến ​​“Vành đai và Con đường” của Trung Quốc nhằm tìm kiếm một tuyến trung tâm thương mại từ Trung Quốc đến Biển Địa Trung Hải.

Bấm vào đây để xem những videos cần xem

Mặc dù các thành viên của liên minh “Bốn bên” không nói mục đích của họ là để kiềm giữ  quốc gia cộng sản lớn nhất thế giới, nhưng họ nhận thấy sự trỗi dậy của chế độ độc tài toàn trị là một mối đe dọa tiềm ẩn đối với sự ổn định khu vực và toàn cầu. Liên minh “Bốn bên” đã tuyên bố mục tiêu của họ là thúc đẩy tự do, dân chủ và để bảo đảm chủ nghĩa tự do chiếm ưu thế hơn chủ nghĩa toàn trị trong khu vực.

Vấn đề này có thể xác định bởi sự phù hợp với ý thức hệ chung của nó, đó là việc thiếu các lợi ích của sự cạnh tranh đối với các vấn đề an ninh khu vực, bao gồm Miền Nam và Đông Hải và Bắc Hàn. Sự bảo vệ các nền dân chủ này tạo ra tiềm năng phát triển thành một  khối “Asian Nato” – và sẽ thay đổi đáng kể địa hạt  an ninh của khu vực trong những thập niên tới.

Ngọc Thạch (SCMP)

 

 

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here

BÀI VIẾT LIÊN QUAN
- Advertisment -

MỚI CẬP NHẬT

Recent Comments