NGUY CƠ XẢY RA NỘI CHIẾN CHỈ VÌ MỘT TÊN NÓI LÁO, LIỆU CÓ ĐÁNG KHÔNG?

Từ thời lập quốc đến nay, đã có rất nhiều cuộc bầu cử gây tranh cãi. Nhưng đã có một cuộc bầu cử rắc rối đã dẫn đến một cuộc nội chiến tại Hoa Kỳ, đó là vào năm 1860.

Tuy nhiên, trước tiên, người ta phải hiểu cuộc bầu cử năm 1860, diễn ra vào một thời điểm chính trị đầy nguy hiểm. Người Mỹ phân vân về việc có nên cho phép chế độ nô lệ vào các vùng lãnh thổ phía tây mới chiếm được hay không. Những kẻ cực đoan ở miền Nam, nhận thấy cơ hội kiếm lợi từ sự trói buộc của con người trong các ngành công nghiệp non trẻ, không muốn có giới hạn về thời gian, địa điểm và cách thức mở rộng chế độ nô lệ. 

Trong khi chắc chắn có một số người theo chủ nghĩa bãi nô muốn xóa bỏ hoàn toàn chế độ nô lệ, các lực lượng “chống chế độ nô lệ” chính thống chủ yếu tìm kiếm một thỏa hiệp, nơi chế độ nô lệ sẽ không được phép lan rộng ra bên ngoài các tiểu bang đã hợp pháp.

Nhưng cuộc khủng hoảng đã xảy ra 4 năm sau đó, vào năm 1860. Abraham Lincoln, ứng cử viên của Đảng Cộng Hòa, chỉ nhận được dưới 40% số phiếu phổ thông, thực sự điều đó đã đủ để giành chiến thắng trước một phe đối lập đang chia năm xẻ bảy. Đảng Dân Chủ đã trở nên rạn nứt sau khi đề cử Stephen Douglas, người đã xa lánh những thành phần ủng hộ chế độ nô lệ khi đó và công khai ủng hộ những người chống chế độ nô lệ bằng cách cho rằng các tiểu bang riêng lẻ nên được phép tự quyết định vấn đề. 

Những đảng viên Dân Chủ phản đối chế độ nô lệ thì  phần lớn bỏ chạy qua hướng đảng Cộng Hòa với Abraham Lincoln, trong khi những đảng viên Dân Chủ ủng hộ chế độ nô lệ đã đề cử John Breckinridge làm người thay thế cho bên thứ ba. và vấn đề chia rẽ ngày càng trở nên phức tạp hơn nữa, những đảng viên dân chủ muốn tránh hoàn toàn vấn đề nô lệ đã chọn ứng cử viên của chính họ, John Bell.

Tên của Abraham Lincoln thậm chí không xuất hiện trên lá phiếu ở 10 tiểu bang miền Nam, nhưng ông đã giành được đa số phiếu bầu trên toàn miền Bắc và giành được 18 tiểu bang và 180 phiếu đại cử tri. John Breckinridge đứng thứ hai trong tổng số phiếu đại cử tri, được sự ủng hộ của 11 tiểu bang nhưng chỉ có 72 phiếu đại cử tri, trong khi Douglas về thứ hai sau Lincoln về số phiếu phổ thông nhưng chỉ giành được một tiểu bang duy nhất. 

Abraham Lincoln dĩ nhiên là người chiến thắng rõ ràng – nhưng 11 tiểu bang miền Nam cuối cùng đã tuân theo lời thề ly khai khỏi Liên Minh.

Trước đây tôi đã từng viết về James Buchanan , một ứng cử viên hợp lý cho danh hiệu tổng thống tồi tệ nhất lịch sử nước Mỹ từ trước đến nay. Ông ta là vị tổng thống thứ 15th trong suốt nhiệm kỳ từ 1957 đến 1961 nhưng thậm chí không tái tranh cử ngay cả sau khi các đảng viên Đảng Dân chủ tỏ ý vẫn ủng hộ ông.

Chỉ vài tuần sau khi Abraham Lincoln được bầu làm người kế nhiệm James Buchanan, các tiểu bang miền Nam bắt đầu ly khai khỏi Liên minh, dẫn đến cuộc Nội chiến Hoa Kỳ. Sự lãnh đạo vụng về của James Buchanan trong thời kỳ bất trắc của đất nước đã bị chỉ trích rất nhiều. Với tư cách là Tổng thống, James Buchanan đã can thiệp vào Tòa án Tối cao để thu thập sự ủng hộ của đa số đối với quyết định ủng hộ chế độ nô lệ và chống người da đen.

Buchanan công khai có thiện cảm với phe ủng hộ chế độ nô lệ, đổ lỗi cho những người theo chủ nghĩa bãi nô được cho là đã kích động miền Nam và tin rằng những tiểu bang đó có quyền ly khai. Thay vì làm việc với Tổng thống đắc cử Abraham Lincoln để cố gắng ngăn chặn làn sóng ly khai ở miền Nam, và có lẽ ngăn chặn nội chiến, Buchanan đã đưa ra quan điểm trung lập là không làm gì cả. 

Sự thất bại của James Buchanan trong việc ngăn chặn cuộc Nội chiến đã được mô tả một hành động thiếu năng lực, hoặc sự chấp nhận thụ động của miền Nam. Nhiều người đương thời đổ lỗi cho ông và gán trách nhiệm cho ông đã gián tiếp để xảy ra nội chiến, kéo dài nhiều năm ngay cả sau nhiệm kỳ tổng thống của mình. 

Sự cay đắng của Buchanan phần nào giống với hành vi của Trump sau khi thất bại trong cuộc bầu cử năm 2020 – nhưng ít nhất thì James Buchanan đã không cố gắng làm một điều tệ hại như đảo chánh để tiếp tục nắm quyền. 

Hành động của James Buchanan được xem là tệ hại, vô trách nhiệm và vô tích sự, nhưng không phải là độc tài theo nghĩa đen, và James Buchanan đã không cố gắng làm cho công chúng bị bất an hay gây xáo trộn xã hội bằng những tuyên bố sai sự thật rằng kết quả cuộc bầu cử là bất hợp pháp. 

Trở lại với thời hiện tại, trước khi ông Joe Biden đánh bại Donald Trump vào năm 2020, nước Mỹ chỉ có duy nhất một cuộc bầu cử tổng thống đã dẫn đến bạo lực lớn chống lại chính phủ liên bang. Tất nhiên, đó là cuộc bầu cử năm 1860, một cuộc bầu cử gây chia rẽ trong lịch sử và đẩy Hoa Kỳ vào một cuộc Nội chiến. 

Việc tuyên bố thất cử, thừa nhận thất bại đối với Trump thật sự rất khó khăn nếu đem so sánh với cuộc bầu cử năm 1860, bởi vì James Buchanan đã luôn giữ sự im lặng, nó vẫn hơn một thằng hề rẽ tiền suốt ngày cứ oang oang cái miệng mình đã chiến thắng.

Nhưng để nhận xét một cách công bằng, nếu nhìn lại lịch sử và tổng kết những tổn thất nhân mạng trong cuộc nội chiến ngày xưa, thì những lời nói dối lớn của Trump về cuộc bầu cử năm 2020 chưa gây ra một cuộc nội chiến đẫm máu, chưa đem đến sự tổn thất của hơn nửa triệu sinh mạng con người. Nhưng sự so sánh này chỉ thích hợp ở vào thời điểm năm 1860, cách đây 161 năm.

Còn ở vào thời điểm hiện tại, nếu nhìn vào những khía cạnh quan trọng khác, thì thực sự những lời nói dối của Trump còn tồi tệ và sức ảnh hưởng xấu thật khủng khiếp hơn nhiều.

Thêm một sự khác biệt quan trọng khác nằm ở cuộc bầu cử năm 2020 chính là sự đánh dấu một bước thụt lùi trực tiếp của nền dân chủ Mỹ. 

Khi hậu quả từ cuộc bầu cử năm 1860 bởi một cuộc xung đột đẫm máu kéo dài bốn năm với 620.000 tổn thất nhân mạng, một Tu chính án thứ 15 đã được ra đời với quyền bầu cử cho người da đen, bao gồm cả những người từng là nô lệ, và mặc dù nó không được thực thi rộng rãi hoặc phổ biến trong cả thế kỷ nữa, nhưng điều đó ít nhất đã đánh dấu một bước đi đúng hướng. 

Ngược lại, những lời nói dối lớn của Trump sau cuộc bầu cử năm 2020 đã được sử dụng để biện minh cho làn sóng ra đời những dự luật đàn áp cử tri trên khắp đất nước, chủ yếu nhằm mục đích giảm quyền tiếp cận lá phiếu của các cử tri người Mỹ gốc Phi và các cộng đồng thiểu số khác. Có nghĩa là đi ngược lại những gì Tu chính án thứ 15 đã đem đến.

Hoa Kỳ đã có 10 tổng thống đương nhiệm trước đó thất bại trong các cuộc bầu cử, từ John Adams đến George HW Bush. Dĩ nhiên, không ai trong số họ hài lòng về điều đó cả, nhưng với lòng tự trọng của bản thân và sự tôn trọng Hiến Pháp, tất cả họ đều chấp nhận tính hợp pháp của thất bại của họ.

Chỉ ngoại trừ một quái thai thế kỷ 21 của nước Mỹ, một tên gian thương thâm hiểm, kẻ không hề có lòng tự trọng, và chẳng tôn trọng Hiến Pháp gì cả đã vi phạm tiền lệ này và buộc những người ủng hộ mình phải bằng mọi cách thông qua các dự luật đàn áp cử tri để giúp đảng Cộng Hòa nắm chắc chiến thắng trong tương lai, những tham vọng hèn hạ và thâm độc của tên gian thương tham quyền cố vị này đã đặt nền dân chủ Mỹ vào tình thế nguy hiểm nghiêm trọng. 

Trump đã cố tình kéo dài một di sản tệ hại của cuộc bầu cử năm 2020 đến năm 2024

Hãy cùng so sánh một số điểm quan trọng khác giữa các cuộc bầu cử năm 1860 và năm 2020 để thấy rằng, với Abraham Lincoln là một người ôn hòa về vấn đề nô lệ, ông đã quyết định rằng việc bãi bỏ chế độ nô lệ là một cái giá chính đáng và cần thiết và thực hiện nghĩa vụ lịch sử đó.

Abraham Lincoln cũng mở rộng quyền lực của chính phủ liên bang để điều tiết nền kinh tế và mạnh mẽ khởi tố chiến tranh, ngay cả khi đối mặt với các cuộc biểu tình rộng rãi của những người có cảm tình với miền Nam ở các thành phố miền Bắc. Ông lý luận, nếu những người chỉ trích bạn sẽ buộc tội bạn là cực đoan cho dù bạn làm gì, thì không còn lý do gì để không làm điều đúng đắn.

Có thể nói, Abraham Lincoln đã mất quá nhiều thời gian để học được bài học đó và Joe Biden ngày nay cũng bị mất quá nhiều thời gian để hy vọng cho một sự hợp tác lưỡng đảng và hậu thuẫn đồng nhất từ trong chính đảng Dân Chủ của ông, sự hy vọng hão huyền và kéo dài thời gian của ông đã vô tình cho phép các chương trình đầy tham vọng hơn của ông bị hạ bệ hoặc bị loại bỏ hoàn toàn bởi sự phản kháng của các đảng viên Dân Chủ “ôn hòa” như Joe Manchin và Kyrsten Sinema .

Không thể chối cãi rằng chính từ cuộc bầu cử năm 1860 đã gây ra một cuộc nội chiến tương tàn và hơn 620.000 người tử vong và người gần như phải trực tiếp chịu trách nhiệm là vị Tổng Thống thứ 15th của nước Mỹ, James Buchanan, người được mệnh danh vị Tổng Thống tệ hại nhất lịch sử Hoa Kỳ, nhưng dù sao thì, sau hậu quả thảm khốc của cuộc nội chiến năm 1860 đã đưa những người Mỹ khác màu da đến gần nhau hơn trong sự hiểu biết và tôn trọng để gầy dựng lại một Hiệp Chủng Quốc Hoa Kỳ tốt đẹp và cường thịnh như ngày nay

Nhưng sau 161 năm, ít nhất là cho đến thời điểm này và một cuộc bầu cử năm 2020 thì những lời nói dối lớn của Trump dường như không có khả năng gây ra cái chết cho hàng trăm ngàn người trong một trận nội chiến, nhưng lại có khả năng thiêu huỷ Hiến Pháp và nền dân chủ của đất nước này.

Cuối cùng thì cuộc bầu cử nào trong số hai cuộc bầu cử này, 1860 và 2020 sẽ đem đến hậu quả tàn khốc hơn hơn? 

Còn quá sớm để biết chắc chắn và lịch sử sẽ là người phán xét.

Nói tóm lại, James Buchanan là một Tổng Thống tệ hại nhất trong lịch sử nước Mỹ, nhưng ông ta vẫn còn giữ được sự tự trọng, là vị Tổng Thống duy nhất trong lịch sử Mỹ cam kết chỉ phục vụ trong một nhiệm kỳ, và không nói dối để tránh né thất bại.

Còn Donald Trump, một tên nói láo, tham quyền cố vị, không có lòng tự trọng, chỉ muốn xé bỏ Hiến Pháp và lật đổ nền Dân Chủ để đưa đất nước này đến một chế độ chuyên quyền, độc tài, và nếu như vậy, chỉ vì một tên nói láo mà đất nước này có thể dẫn đến một cuộc nội chiến xảy ra trong thế kỷ 21, liệu có đáng không?

Việt Linh

Bình Luận

Lưu ý: về ý kiến của độc giả nhất thiết không phải là ý kiến của toà soạn nhật báo Cali Today. Tòa soạn không chịu trách nhiệm về nội dung ý kiến của độc giả. Xin qúy độc giả góp ý kiến xây dựng, với ngôn ngữ phù hợp, tránh những ngôn ngữ thô tục, mạ lỵ, chụp mũ hay mạ lỵ cá nhân. Nhật báo Cali Today khuyến khích tự do phát biểu ý kiến qua phân tích, nhận định, trình bày quan điểm và ý kiến của mình, nhưng không mạ lỵ, bôi nhọ người khác hay hội đoàn bằng những nội dung và ngôn ngữ không phù hợp. Chúng tôi dành quyền không đăng hay xóa bỏ những ý kiến đóng góp mang nội dung và ngôn ngữ không phù hợp mà không nhất thiết phải thông báo trước hay trình bày lý do. Trân trọng và mong được qúy độc giả xa gần hợp tác. Những trường hợp vi phạm những điều nói trên nhiều lần, chúng tôi buộc phải block (khóa) lại trương mục của người cố tình vi phạm. Vì quá nhiều độc gỉa post comments, trong đó có một số không phù hợp nội quy, và nhiều khi tòa soạn không kịp phát hiện, nên nếu qúy độc giả nào phát hiện bất cứ comments nào không phù hợp nội quy, xin báo cho tòa soạn biết qua email nguyenxnam@yahoo.com. Trân trọng cám ơn. Nhật báo Cali Today

blog comments powered by Disqus