Wednesday, February 1, 2023
spot_img

Khuynh hướng “Hán Việt” của truyền thông VN trong cách gọi tên riêng người nước ngoài

Thưa bạn đọc 

Phải chăng xưa nay chúng ta đang có khuynh hướng nghiêng về Hán Việt nhất là trong truyền thông. Những tên riêng của người Trung Hoa thường bị “dịch ra” Hán Việt một cách không cần thiết trong khi đa số tên nước ngoài lại giữ nguyên?

Càng lúc càng có nhiều tên Hán Việt cho các nhân vật nhiều nhất về phía Trung Hoa, trong lúc chính họ lại có nhu cầu latin hoá cái tên họ để giao tiếp với thế giới. Tại sao chúng ta không để cái tên riêng của như Shinzo Abe, Deng xiaoping, Xi Jinping, Tsai Ing Wen song song với George W. Bush, Barack Obama …?

Xưa đến nay chúng ta học trong lịch sử , trên văn học, trên báo chí truyền thông trong văn hoá Việt nam thường có những cái tên người nước ngoài được “Việt Hoá”.

Nêu ví dụ thì có rất nhiều: Tôn Văn, Luong Khải Siêu, Lư Hán, Bá Đa Lộc, Mạnh đức Tỳ Khưu (Monstaquieu), hay Lã Phụng Tiên (Jean Jacques Rousseau) v v

Trước đây có Mao Trạch Đông, Chu Ân Lai, Đặng tiểu Bình,ngày nay thì có Lưu Hiểu Ba , Trần thuỷ Biền, Giang trạch Dân , Tập cận Bình v v

Còn quá nhiều ví dụ cho cái tên riêng của người.

Về địa lý có ví dụ như Hoa thịnh Đốn (Washington), Hồ Ly Vọng (Hollywood)…

Trước tiên cái ưu thế của cách ‘đặt tên lại ‘ cho người nước ngoài là “nghe hay’ lại ‘dễ nhớ’ và có vẻ đang trở thành một ‘thói quen’ có tên mới nhất là tên “Tàu’ trên truyền thông BBC, VOA, lại ‘chụp’ dịch ra Hán Việt ngay, nhưng nếu chiết tự thì không đúng nghĩa chỉ nghe cho ‘êm tai’ và ‘hay hay’ là được.

Chúng ta không luận bàn “chiết tự”( morphology).

Cho đến hiện nay phong trào đặt tên lại cho nguyên gốc tên người ta xem chừng ‘rầm rộ’ trên truyền thông và không biết ai đã đặt lại tên, cơ quan , học viện (hàn lâm viện) nào ? một người đặt trên truyền thông, phát tán theo tốc độ Internet và đông người kêu theo lại thành một cái ‘mới’ cho người này.

Chúng ta suy nghĩ lại việc làm này có hay không?

*1,văn tự hay những cái tên từ văn tự Nhật, Hàn, Hán …họ đã latin hoá (romanization) tức là thâm ý muốn đổi tên theo “âm gọi theo latin” và mong muốn dễ dàng liên hệ với quốc tế, phát triển, không bị tụt hậu .

*2, Tên riêng dù có nghĩa hay vô nghĩa là ‘tên riêng’ chúng ta có đúng hay có quyền chăng khi “Việt hoá’ hay Hán Việt hoá tên riêng của ngoại nhân hay “đặt tên lại” cho họ? Thật ra những cái tên ngoại nhân đã Việt hoá có lúc chỉ ‘xuôi tai’ chứ chứ hẳn đã đúng nghĩa? lật ngược lại vấn đề có những cái tên vô nghĩa và tối nghĩa thì làm sao ? hay nghe không hay thì làm sao ?

*3, Tại sao chúng ta không ‘Việt hoá theo kiểu Việt Hán ‘ tất cả các tên ngoại nhân lại Việt hoá một số tên của Trung Hoa , và thực sự chiết tự và dịch nghĩa đâu có đúng? Ai cho quyền này? và họ đâu có bà con với VN sao chúng ta lại “Việt hoá ‘?

Giờ những nuóc khác có văn tự khác với latin họ cũng có latin hoá để tạo dễ dàng giao tiếp với thế giới
ví dụ:
-Osama bin Mohammed bin Awad bin Laden theo tiếng Ả Rập là سامة بن محمد بن عوض بن لادن‎, ,sao chúng ta không dịch ra tiếng Việt
– Tổng thống George W. Bush sao không dịch ra George w. “Bụi” ? qua tổng thống Barack Obama sao lại để nguyên tên ?
-Tại sao Washinton hay Hollywood lại sang Hán rồi từ Hán sang Việt Hán ‘vòng vo cho mất công’, tại sao không để nguyên tên cho mọi người đều nhìn ra khi so với bản đồ hay tra cứu cho nhanh?
-Xi Jinpin, Hu Jintao, Zian Jemin…Tập Cận Bình, Hồ cẩm Đào , Giang Trạch Dân nếu những cái tên chúng ta dịch từng chữ riêng lẽ ra Hán thì lại khác hay Nếu chúng ta ‘dịch ngược’ lại từ Việt ra Hán có đúng hay chăng?

Ngay cả tiếng Hán tiếng Nhật tiếng Đại Hàn; chúng ta có thói quen ai nghe ” hay hay,,, nổi tiếng ‘ thì dịch ra Việt ngữ những cái tên người, thâm chí Có cái tên nguòi lại được ‘dịch’ ra cái âm nghe hay , thuận tai là được? Nhưng những điều ‘tuỳ hứng’ này có nên xem lại hay chăng ?

Người nước ngoài không có lệ dịch tên riêng ra tiếng nước họ. Ví dụ có ai tên DUNG thì họ giữ tên DUNG y nguyên trong lúc nghĩa tiếng DUNG trong Anh Ngữ là “đống phân”!?

Đã đến lúc phải giữ nguyên trạng tên riêng người nước ngoài để tạo sự bình đẳng (vì người được dịch ngữ người lại giữ nguyên) và vi phạm vào ý muốn của đối tượng.

Phát khởi từ năm 1548 đến nay, phong trào latin hoá (romanization) tại nước Nhật (Nippon) dựa trên văn hoá Bồ đào Nha (hay luật chính tả Bồ Đào Nha (Portugal orthography) từ Âu Châu). Hiện nay có 3 hệ chính Hepburn, Niphon shiki, Kunrei Shiki đều là latin hoá. Đó là nước Nhật muốn dễ dàng được thế giới giao tiếp hay ngược lại làm cho người Nhật dễ dàng giao tiếp và mở mang mọi mặt. Giờ cái tên của thủ tướng Nhật là Shinzō Abe (安倍 晋三) ông đã có cái tên riêng sau khi latin hoá là Shinzo Abe (theo âm tiếng Nhật) sao lại không Viêt hoá theo kiểu “Trần Thuỷ Biền” tT Đài Loan ? ông họ “Trần” này đâu có bà con người VN sao ‘bắt quàng’ làm họ đó chăng?

Nên chăng đến lúc này, lớp con cháu như chúng ta nên xem lại vấn đề “Hán Việt hoá” những tên riêng người Trung Cộng, Đài Loan, ngay cả Triều Tiên cũng vậy, nhất là phát xuất từ truyền thông. Những việc không cần thiết, không đồng đều, tuỳ hứng với số tên ngoại quốc người nước ngoài khác. NÊN giữ lại nguyên trạng dù hay dù dở, dù khó cục mịch cũng là một cái TÊN RIÊNG.

Càng lúc càng có nhiều tên Hán Việt cho các nhân vật nhiều nhất về phía Trung Hoa, trong lúc chính họ lại có nhu cầu latin hoá cái tên họ để giao tiếp với thế giới. Tại sao chúng ta không để cái tên riêng của như Shinzo Abe, Deng xiaoping, Xi Jinping, Tsai Ing Wen song song với George W. Bush, Barack Obama …?
Nhưng một độ có một nhân vật Tàu nào xuất hiện trên trên diễn đàn chính trị quốc tế là truyền thông VN nói chung ngày sau có cái tên “Hán Việt hoá mới toanh’ cho ông hay bà Tàu này ngay. Và sự thật không ai bắt ép phải ‘dịch’ ra thêm một lần nữa.
Sự thật càng ‘chua’ hơn, dù có “dịch’ ra là Trần (Thủy Biền) là Thái (Anh Văn) hay Giang (Trạch Dân), Chu (Ân Lai) họ chẳng ‘dây mơ rễ má’ gì với nguồn gốc VN chúng ta cả.

Trong truyền thông chưa bao giờ có quy luật phải dịch tên riêng ra ngôn ngữ của mình đây là một VẤN ĐỀ .

Đây là câu hỏi cho chúng ta nhất là truyền thông trong lúc chúng ta đang muốn ‘thoát Trung”.

Đinh hoa Lư 1/5/2016

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here

BÀI VIẾT LIÊN QUAN
- Advertisment -

MỚI CẬP NHẬT

Recent Comments