Hoa Kỳ – Trung Quốc đang tiến gần chiến tranh thương mại

Photo courtesy: http://theconversation.com

SCMP – Tôn chỉ của Tổng thống Mỹ Donald Trump từ trước và kể từ chuyến công du Châu Á đầu tháng này cho thấy nhu cầu các nước phải chấp nhận các đặc điểm độc đáo của nhau để bảo đảm sự thịnh vượng cho nền văn minh vĩ đại của thế giới.

Photo courtesy: http://theconversation.com

Thông điệp hài hòa có thể bù đắp sự bất hòa do lời chỉ trích gay gắt của TT Trump về thương mại đa dạng và các thoả thuận đầu tư trong chuyến đi. Tuy nhiên, khi nói về nền văn minh, quan điểm của Washington dường như là một sự tranh chấp chứ không phải là sự hợp tác và tôn trọng lẫn nhau.
Trong bối cảnh các nhà lập pháp thúc đẩy việc kiểm soát chặt chẽ hơn đối với các khoản đầu tư của Trung Quốc tại Hoa Kỳ, nhiều cuộc điều tra do chính quyền của ông Trump đưa ra nhắm vào Trung Quốc.  Sự kiện này đã đe dọa sự ổn định quan hệ văn hoá và kinh tế chặt chẽ giữa Hoa Kỳ và Trung Quốc, đã củng cố sự thịnh vượng cho khu vực Châu Á, các viên chức và các nhà phân tích được phỏng vấn bởi South China Morning Post nói.
 “Sự đồng thuận từ Washington” giả định việc hội nhập kinh tế chặt chẽ hơn với Trung Quốc sẽ khuyến khích Bắc Kinh mở cửa thị trường và tạo ra nhiều cơ hội cho các công ty nước ngoài. Thoả thuận đó đã thay đổi. Nhiều nhà hoạch định chính sách ở thủ đô Hoa Kỳ ngày nay nói rằng cà rốt vô dụng khi đối phó với Trung Quốc.

Đảng Cộng hòa và Dân chủ bây giờ đang sử dụng gậy.
Tuy nhiên, ông Yafei, cựu Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Trung Quốc, cho biết các nhà lập pháp Mỹ nên lắng nghe tất cả các thành phần của của nước  Mỹ, không phải chỉ có bộ quốc phòng.
Ông nói: “Chúng ta hiểu rằng có sự quan tâm chiến lược về Trung Quốc, tuy nhiên chúng ta không nên để những suy nghĩ cực đoan này chiếm ưu thế.
Các nhà cựu ngoại giao đã đề cập đến một vấn đề mới được giải mã của Bộ Quốc phòng Mỹ đã giải thích rằng Mỹ đã huy động các nhà lập pháp ở cả hai đảng Cộng Hòa và Dân Chủ  với lời khẳng định rằng hoạt động đầu tư của Trung Quốc tại Mỹ như là các phương tiện chính cho cứu cánh của quân sự.
“Washington đã phải khó nhọc một thời gian dài để biết phương cách tốt nhất cho Trung Quốc thích ứng và thay đổi, điều gì sẽ ứng dụng được và đồng thời điều gì sẽ duy trì hệ thống thương mại toàn cầu mà chúng ta đang có”, Scott Kennedy, giám đốc Dự án về kinh doanh và kinh tế chính trị Trung Quốc tại Trung tâm nghiên cứu chiến lược và nghiên cứu quốc tế ở Washington, cho biết.
“TT Trump ít rủi ro hơn tất cả những người tiền nhiệm của mình,” Kennedy nói. “Luận lý của tổng thống [khi đàm phán với các công ty Hoa Kỳ đang hoạt động ở Trung Quốc] là: “Vâng, có thể bạn sẽ mất một ít mảnh của miếng bánh bạn có, nhưng nếu bạn muốn làm cái bánh lớn hơn thì bạn có thể phải có tiềm năng tiếp xúc với Trung Quốc hoặc một quốc gia nào khác, sau đó bạn phải sẵn sàng để đặt miếng bánh vào tình trạng mạo hiểm”.

Đề xuất thay đổi cách chính phủ Hoa Kỳ đánh giá đầu tư nước ngoài đã trở nên cấp bách hơn do nghiên cứu của Bộ Quốc phòng, một tài liệu dài 49 trang được gọi là “Chiến lược Chuyển giao Công nghệ Kỷ thuật của Trung Quốc: Làm thế nào sự đầu tư của Trung Quốc trong Công nghệ Kỷ Thuật Mới cho phép một chiến lược cạnh tranh để Truy cập những giá trị quí giá của sự canh tân Hoa Kỳ “.
Bản tường trình, khởi đầu được lưu truyền giữa các nhà lập pháp Hoa Kỳ vài tuần sau khi ông Trump nhậm chức vào cuối tháng 1, đã đề cập mối quan tâm của chính phủ Mỹ về Trung Quốc ở mức độ rất cao.  Bản tường trình cho thấy có khả năng xảy ra một cuộc đụng độ văn minh  mà ông Trump lúc công du ở Châu Á cho biết các nước có thể tránh được nếu các quốc gia áp dụng theo những quy tắc hổ tương được cả hai bên thỏa thuận.
Đạo luật về Xét lại Sự Canh tân và Rủi ro Đầu tư Nước ngoài, được sự đồng thuận của Đại đa số Thượng viện. Ông John Cornyn, một đảng viên đảng Cộng hòa, và Dianne Feinstein, một đảng viên Dân chủ cao cấp, đã ủng hộ rộng rãi trong Quốc hội. Nếu được ban hành, luật này sẽ mở rộng các thủ tục kiểm soát sự đầu tư nước ngoài do sự giám sát của quan Đầu tư Nước ngoài tại Hoa Kỳ (CFIUS) điều hành bởi thư ký Bộ Ngân Khố và thâu nhập các đề nghị từ các ban của Bộ Quốc Phòng và Bộ An Ninh Quốc Gia (CFIUS, Committee on Foreign Investment in the US)

Những thay đổi quan trọng đối với quá trình xem xét của CFIUS bao gồm quyền thẩm định lại tất cả các khoản đầu tư đang hoạt động của các  nước ngoài, đình chỉ các dịch vụ đang chuyển giao, áp đặt các điều kiện mới và quyền hồi tố về các giao dịch đã hoàn thành. CFIUS hiện chỉ xem xét các giao dịch trong đó một hội đoàn hoặc đảng phái nước ngoài muốn có quyền kiểm soát một công ty Hoa Kỳ và CFIUS sẽ đưa ra các khuyến nghị cho Tổng thống về mối đe dọa an ninh quốc gia do giao dịch đề xuất đó.Theo một phân tích của Hội đoàn Luật Stroock & Stroock & Lavan của Hoa Kỳ, các yêu cầu mới trong dự luật “có hiệu quả thực tế là phải thẩm định lại nhiều điều khoản của Trung Quốc”. Hội đoàn Luật này đại diện cho các công ty đang phải đương đầu với những tái thẩm định  của CFIUS

“Dự luật [Cornyn-Feinstein] sẽ là sự thay đổi quan trọng nhất trong 10 năm qua việc Hoa Kỳ thẩm định đầu tư nước ngoài và phẩm lượng đáng được chú ý, nhất là trong môi trường hiện tại, nơi có tiếng nói của các nhà  bảo vệ nước Mỹ ngày càng tăng”, theo một bản ghi nhớ của Wachtell, Lipton, Rosen & Katz, một công ty luật khác đại diện cho các công ty nước ngoài đầu tư vào Mỹ.

Trong khi CFIUS được thiết kế để ngăn chặn việc chuyển giao cho các đối thủ của Hoa Kỳ về các công nghệ kỷ thuật  “sử dụng kép” tân tiến – những cái có thể được điều chỉnh cho mục đích sử dụng trong quân đội, các nhà lập pháp đang kêu gọi tiến trình này bao gồm các giao dịch nhằm cho phép các công ty Trung Quốc kiểm soát các hồ chứa dữ liệu to lớn. Các dữ liệu đó, các nhà phân tích và các nhà quan sát  cảnh cáo, có thể làm cho các viên chức chính phủ và các nhân viên hoạt động của quân đội Hoa Kỳ dễ bị tống tiền hoặc dụ dỗ làm gián điệp.

Mối quan tâm về truy cập dữ liệu phần nào giải thích sự chậm trễ trong sự chấp thuận của chính phủ Hoa Kỳ đối với khoản tiền 1,2 tỷ USD của công ty Tài Chính về dịch vụ chuyển tiền “MoneyGram” của Mỹ.   Mặc dầu người mua đã cố gắng để bảo đảm sự chấp thuận từ tháng Tư.

Nhiều nhà phân tích và hoạch định chính sách đã nói rằng  MoneyGram sẽ không được phép theo luật của Trung Quốc để mua công ty Tài Chính Ant, và đẩy mạnh hơn nữa nỗ lực để trấn áp các khoản đầu tư của Trung Quốc ở Mỹ.

“Chúng tôi không bình luận về quá trình CFIUS, nhưng chúng tôi đang tiếp tục làm việc với các cơ quan quản lý khác nhau và vẫn tập trung vào việc đóng cửa giao dịch vào cuối năm nay”, công ty Tài Chính Ant cho biết vào tháng Chín. Công ty này là chi nhánh tài chính của Hợp đoàn Alibaba, cũng là chủ sở hữu của South China Morning Post.

Các mối đe dọa khác đối với mối quan hệ thương mại kinh tế Hoa Kỳ-Trung Quốc bao gồm điều tra theo mục 301 của Đạo luật Thương mại Hoa Kỳ năm 1974 thành các quy định của Trung Quốc. Luật này bắt buộc các công ty Hoa Kỳ hoạt động ở Trung Quốc phải chuyển giao các kỷ thuật công nghệ và quyền sở hữu trí tuệ cho các cộng  tác viên kinh doanh địa phương.

Cuộc điều tra có thể dẫn tới những hành động thương mại đơn phương của Hoa Kỳ như  thuế quan bồi thường cho Hoa Kỳ,  những thiệt hại của các công ty Mỹ duy trì từ các quy định thương mại của Bắc Kinh hoặc trong quá trình giải quyết tranh chấp trong Tổ chức Thương mại Thế giới. (WTO,  World Trade Organiztion)

“Câu hỏi nổi bật là, sau khi cuộc điều tra kết luận, nếu có những phát hiện bất lợi, chính phủ của chúng ta quyết định những phát hiện này như thế nào, liệu họ có tiến hành vấn để giải quyết hay đi đến thỏa thuận giải quyết tranh chấp trong giới hạn WTO, hay đơn phương hành động như trừng phạt chống lại Trung Quốc “, Anna Ashton, giám đốc các dịch vụ tư vấn kinh doanh tại Hội đồng Kinh doanh Hoa Kỳ-Trung  Quốc tại Washington nói.

Bà thêm rằng, “Nếu chính phủ có hành động đơn phương thì sẽ có nguy cơ chúng ta sẽ không tuân thủ các nghĩa vụ quốc tế của chúng ta. Có lẽ chúng ta sẽ bắt đầu một cuộc chiến tranh thương mại.”

Ngoài luật CFIUS và điều tra 301, Bộ Thương mại Hoa Kỳ kể từ tháng 3 đã xem xét tác động đến an ninh quốc gia đối với nhập khẩu thép và nhôm, một sáng kiến ​​nhằm nhập khẩu từ Trung Quốc.

Bình luận về những cuộc điều tra này hồi tháng 7, ông Trump nói về Trung Quốc: “Họ đang bán phá giá thép và phá hủy ngành công nghiệp thép của chúng ta. Họ đã làm như vậy trong nhiều thập niên, và tôi đang cố gắng chặng lại sự kiện này. Việc này sẽ dừng lại … Có hai cách: hạn ngạch và thuế quan. Có lẽ tôi sẽ làm cả hai. “

Trung Quốc và Mỹ có thể tránh được chiến tranh thương mại – nếu Bắc Kinh ngừng “chiếm dụng công nghệ kỷ thuật của chúng tôi”, ông Steve Bannon ở Hồng Kông tuyên bố.

“Tôi không nghĩ rằng có rất nhiều dự án mà Trung Quốc đầu tư vào liên quan đến an ninh quốc gia”, Li Bin, người đứng đầu bộ phận kinh tế của đại sứ quán Trung Quốc tại Washington, nói. “Trong quá khứ đã có một vài trường hợp nhưng không nhiều.

“Các khuyến nghị của Quốc hội Hoa Kỳ nhằm tăng cường các cuộc kiểm tra hoặc đánh giá của CFIUS về đầu tư của Trung Quốc không mang tính xây dựng”.

Chuyên gia về vấn đề kinh tế đã thúc giục các doanh nghiệp Trung Quốc và CFIUS tham gia thường xuyên hơn trong các cuộc thảo luận nhằm thảo luận  thêm về bản chất của một dự án và ý định của dự án. “Giao tiếp là rất quan trọng”, ông Li nói, và thêm rằng ông không nhận thức được bất kỳ nỗ lực nào cho đến nay để mở cuộc đối thoại như vậy.

Các phát ngôn viên của chương trình Hoa Kỳ của Phòng thương mại Trung Quốc, đại diện cho hơn 1.500 doanh nghiệp Trung Quốc đang hoạt động trong nước, cho biết họ không thể tìm thấy bất kỳ thành viên nào bình luận về những thay đổi có thể có đối với CFIUS hoặc các hành động thương mại tiềm năng khác của Mỹ chống lại Trung Quốc.

Scott Kennedy của CSIS cho hay: “Người Trung Quốc không muốn bị coi là vận động trực tiếp vào luật pháp Mỹ. “Họ cũng biết rằng quá trình luật pháp không bao giờ là con đường thẳng đơn giản và rằng có một cuộc tranh luận mãnh liệt ở Hoa Kỳ. Nếu họ chọc thủng ngón tay, họ có thể bị đốt cháy. ” (CSIS, Center for Strategic and International Study)

Tuy nhiên, Trung Quốc có nhiều lựa chọn khi trả đũa, và các nhà phân tích hy vọng Bắc Kinh sử dụng chúng.

Sherman Chu, luật sư của Hội đoàn Luật DLA Piper, cho biết các công ty Hoa Kỳ sẽ phải đối mặt với những rủi ro nhất định trong một số lĩnh vực, bao gồm luật chống độc quyền, luật chống tham nhũng và luật bảo vệ người tiêu dùng. “Các cơ quan hữu quyềnh ở Trung Quốc có nhiều ​​thận trọng hơn về phương cách giải thích các quy tắc hơn là các hoạt động họ làm ở Mỹ.

“Các nhà lãnh đạo Trung Quốc đã nói rằng có nhiều quy tắc quốc tế do các nước khác đặt ra khi Trung Quốc đang ở thế yếu và có ít ý kiến vào vấn đề. Vì vậy, không có gì đáng ngạc nhiên khi Trung Quốc không phải lúc nào cũng hành động  theo các quy tắc đó “, ông Chu nói.

“Có nguy cơ tính toán sai lầm dẫn đến một cuộc chiến tranh thương mại, và câu hỏi thực sự là liệu các chính phủ  TT Trump và Chủ tịch Tập có đủ khéo léo để tránh nó.”

J Stapleton Roy, Đại sứ Hoa Kỳ tại Trung Quốc dưới thời cựu Tổng thống George HW Bush và Bill Clinton vào đầu những năm 1990 nói, “Tôi có cảm giác là vẫn còn những bất đồng chưa được giải quyết trong chính quyền của  ôngTrump về việc làm thế nào để đối phó với các câu hỏi của những khó khăn thương mại song phương”.

Roy, người sinh ra ở Trung Quốc và lớn lên ở đó trong cuộc chiến tranh thế giới thứ hai và cuộc cách mạng cộng sản, đã thành lập giám đốc danh dự của Viện Kissinger ở Trung Quốc và Hoa Kỳ tại Trung tâm Nghiên cứu Học giả Quốc tế Woodrow Wilson nói rằng, “Nếu chúng ta hành động đơn phương chống lại Trung Quốc, họ sẽ trả đũa với những hành động đơn phương chống lại chúng ta”, ông hỏi  “Những lợi ích ở đâu? Ai đạt được điều đó? “

Phát biểu trong một bữa ăn trưa tại Viện Trung Quốc ở New York hồi tuần trước, Thứ trưởng Anh Quốc đã đề cập những lo ngại về chiến lược địa lý xung quanh việc xếp hạng mới của Trung Quốc trong số các cường quốc toàn cầu.

Bấm vào đây để xem những videos cần xem

Ông nói: “Trung Quốc muốn đầu tư nhiều hơn vào Hoa Kỳ, nhưng đã gặp phải sự phản kháng chính trị khá mạnh. “Tôi có thể hiểu được sự lo lắng chiến lược của Hoa Kỳ về sự tăng trưởng của Trung Quốc. Họ sẵn sàng chuyển từ sự thịnh vượng để trở thành một quốc gia hùng mạnh, một trong những cường quốc toàn cầu.

“Hoa Kỳ cảm thấy lo lắng về Trung Quốc là điều dễ hiểu, nhưng chúng ta không nên để sự lo lắng đó là sự hướng dẫn duy nhất cho chính sách đối ngoại.”

Ngọc Thạch (Theo SCMP)

Bình Luận

Lưu ý: về ý kiến của độc giả nhất thiết không phải là ý kiến của toà soạn nhật báo Cali Today. Tòa soạn không chịu trách nhiệm về nội dung ý kiến của độc giả. Xin qúy độc giả góp ý kiến xây dựng, với ngôn ngữ phù hợp, tránh những ngôn ngữ thô tục, mạ lỵ, chụp mũ hay mạ lỵ cá nhân. Nhật báo Cali Today khuyến khích tự do phát biểu ý kiến qua phân tích, nhận định, trình bày quan điểm và ý kiến của mình, nhưng không mạ lỵ, bôi nhọ người khác hay hội đoàn bằng những nội dung và ngôn ngữ không phù hợp. Chúng tôi dành quyền không đăng hay xóa bỏ những ý kiến đóng góp mang nội dung và ngôn ngữ không phù hợp mà không nhất thiết phải thông báo trước hay trình bày lý do. Trân trọng và mong được qúy độc giả xa gần hợp tác. Những trường hợp vi phạm những điều nói trên nhiều lần, chúng tôi buộc phải block (khóa) lại trương mục của người cố tình vi phạm. Vì quá nhiều độc gỉa post comments, trong đó có một số không phù hợp nội quy, và nhiều khi tòa soạn không kịp phát hiện, nên nếu qúy độc giả nào phát hiện bất cứ comments nào không phù hợp nội quy, xin báo cho tòa soạn biết qua email nguyenxnam@yahoo.com. Trân trọng cám ơn. Nhật báo Cali Today

blog comments powered by Disqus