(Times) – Tổng thống Joe Biden lần đầu tiên tổ chức họp báo chính thức vào thứ 5 sau một loạt bước đi trong những tuần đầu tiên ở Toà Bạch Ốc kỳ nhằm khống chế đại dịch COVID 19, và giảm bớt nỗi đau kinh tế.  

Tuy nhiên, tại buổi họp báo vào ngày thứ 65 nhiệm kỳ tổng thống, ông Biden lại không nhận được bất cứ câu hỏi nào về virus corona. Thay vào đó, truyền thông lại chất vấn đương kim tổng thống về những vấn đề mà chính phủ ông chưa thực hiện, như quan điểm chống lại quy định filibuster tại Thượng viện, thực thi sắc lệnh hành pháp kiểm soát súng ống sau hai vụ thảm sát rúng động quốc gia, và ngăn chặn dòng trẻ em di dân không có người lớn đi cùng đang đổ ồ ạt về biên giới phía Nam. 

Việc truyền thông tập trung vào những vấn đề thách thức của Biden hơn là những thành tựu của ông là lời nhắc nhở, trong văn phòng cao cấp nhất của quốc gia, thực tế đang chen vào những kế hoạch được dự trù tốt nhất. Chính phủ Biden cho đến nay là một mẫu hình về kỷ luật trong thông điệp phối hợp. Nhưng một khi Biden chính thức đối diện trực tiếp với truyền thông, ông bị buộc phải trả lời các câu hỏi trải dài bên ngoài giới hạn những đề tài đã được đội ngũ cố vấn của ông kiểm duyệt, và đi vào vùng đất  khó khăn với nhiều thách thức mà nhiệm kỳ tổng thống của ông đang đối mặt. 

Đặc biệt, tình trạng gia tăng di dân đổ về biên giới Mỹ – Mexico đang tạo ra khó khăn cho chính phủ Biden, khi họ đang vật lộn để kiểm soát tình hình, đồng thời tìm cách giải quyết mang tính nhân bản hơn so với những gì chính phủ ông Donald Trump đã làm. 

Với tình trạng vượt biên tăng đột biến kể từ khi Biden nhậm chức, Cơ quan Bảo vệ Biên giới và Quan thuế CBP cho hay, có khoảng 100.441 di dân tìm cách  vượt biên giới vào tháng 2 năm 2021, tăng 28% so với tháng 1. Cộng hoà đổ lỗi tình trạng này là do đương kim Tổng thống đảo ngược chính sách di trú của cựu Tổng thống Donald Trump mà không cân nhắc đến những ẩn ý. 

Biden vào thứ 5 bác bỏ những ý kiến này, bảo rằng, tình trạng gia tăng chỉ là thường lệ hàng năm. Ông bênh vực quyết định chấm dứt trục xuất trẻ em di dân không có bố mẹ đi cùng. Tổng thống dẫn chứng số liệu liên bang cho thấy, tình trạng vượt biên tăng 31% trong năm 2019 dưới thời ông Trump. Biden cho rằng, lượng di dân đổ về biên giới gia tăng theo chu kỳ từ những cơn bão tàn phá và bạo lực tại những quốc gia quê nhà họ. “Có ai bảo rằng, có 31% gia tăng dưới thời Trump vì ông là một người đáng mến, và ông ta làm những điều tốt đẹp tại biên giới?” Biden hỏi 30 ký giả mang khẩu trang và giãn cách xã hội tại buổi họp báo diễn ra ở East Wing Toà Bạch Ốc. 

Nhưng thậm chí khi chính phủ Mỹ cho phép di dân trẻ em không có người lớn đi kèm được ở lại quốc gia đi chăng nữa, giới chức biên giới đã bị quá tải trước số lượng lớn, và đang thiếu chỗ ở cho chúng. Vì vậy, một số trẻ em ở lại các cơ sở xử lý lâu hơn giới hạn pháp lý 72 giờ. Các nhà hoạt động và các nhà lập pháp có cơ hội viếng thăm những cơ sở này đã kinh hoàng khi chứng kiến điều kiện ăn ở tại những nơi này. Những tấm hình được Dân biểu Cộng hoà Henry Cuellar (Texas) công bố hồi đầu tháng cho thấy,  tại cơ sở CBP ở Donna, Texas, trẻ em ngủ trên những tấm nệm với chăn mền cứu sinh. Tổng thống tuyên bố, những điều kiện này “không thể chấp nhận được,” và chính phủ đang tìm cách mở rộng chỗ ăn ở cho những trẻ em di dân này. Biden cũng đối mặt với những chỉ trích vì không cho truyền thông vào những cơ sở này. Tổng thống bảo, ông không biết khi nào họ có thể cho phép vào những nơi đó. 

Di trú không chỉ là chủ đề duy nhất mà ông Biden trả lời hay giải thích từ trên bục. Tổng thống cho hay, ông mong sẽ tái tranh cử vào năm 2024, liên danh cùng với Phó Tổng thống Kamala Harris. “Vâng, tôi dự tính sẽ tái tranh cử,” Biden tuyên bố. 

Biden thừa nhận, Mỹ sẽ không rút quân khỏi Afghanistan theo hạn chót vào ngày 1 tháng 5 như  đã đặt ra trong các cuộc thương lượng với Taliban. “Tôi không có ý định ở đó trong một thời gian dài,” Biden nói. Khi được hỏi liệu ông có nghĩ binh sĩ Mỹ sẽ ở lại Afghanistan đến sang năm. Tổng thống đáp, “Tôi không thể hình dung trường hợp đó.” 

Có một chủ đề treo lơ lửng trong hầu hết các câu hỏi về chính sách: Liệu Biden có ủng hộ xoá bỏ filibuster – một công cụ thủ tục Thượng viện đòi hỏi cần phải đạt được ngưỡng 60 phiếu mới có thể thông qua hầu hết các dự luật. Với hơn 3 thập niên tại Thượng viện, Biden khẳng định sự sẵn sàng trở lại filibuster tranh luận – nơi các vị Thượng nghị sĩ cần tranh luận không giới hạn để phản đối một dự luật hơn là việc chỉ đơn giản đệ thỉnh nguyện. Biden cũng cho biết, ông đồng tình với cựu Phó Tổng thống Barack Obama rằng, thủ tục này là “di tích của  thời Jim Crow.” Tổng thống để ngỏ ý tưởng cải cách bổ sung để thông qua chương trình nghị sự của mình trước sự phản đối của Cộng hoà tại một Thượng viện bị chia rẽ đồng đều. “Chúng tôi sẵn sàng hoàn tất nhiều việc. Và nếu có hỗn loạn vì filibuster, chúng tôi sẽ phải vượt qua những gì mà tôi vừa nói,” Biden cho hay. 

Biden đặc biệt có vẻ để mở khả năng cải tổ filibuster nhằm thông qua dự luận quyền bỏ phiếu vốn đã được Hạ viện thông qua nhưng hiện đang đối mặt với số phận không chắc chắn tại Thượng viện. Giới chuyên viên ủng hộ cho rằng, dự luật này sẽ cản trở nỗ lực của Cộng hoà đang tìm cách thông qua luật tiểu bang và địa phương, trong đó hạn chế bỏ phiếu. Tổng thống gọi nỗ lực đang diễn ra tại 43 tiểu bang “thật bệnh hoạn.” Nỗ lực làm nhụt chí cử tri gốc Phi đến phòng bỏ phiếu “khiến cho Jim Crow trông giống như Jim Eagle,” Biden nói. Tổng thống chia sẻ, ông muốn dành thời gian tìm hiểu làm sao để dự luật đã được Hạ viện phê chuẩn được Thượng viện thông qua, và “giáo dục công chúng Mỹ.” 

Cũng bởi vì filibuster mà Thượng viện khó có thể thông qua dự luật bắt buộc kiểm tra lý lịch phổ quát – vấn đề Biden hối thúc Thượng viện cần phải giải quyết nhất là sau liên tiếp hai vụ thảm sát xảy ra tại Atlanta, Georgia và Boulder, Colorado, đã tước đi sinh mạng gần 20 người. Khi được hỏi liệu ông có làm hơn nữa trong việc kiểm soát súng ống hay không, Tổng thống đáp, đây là vấn đề thời gian. Và ông tin các vị tổng thống thành công cân nhắc cẩn trọng khi nào ủng hộ những sáng kiến mà họ muốn hoàn thành.  

Tổng thống quay sang nói về cơ sở hạ tầng, vấn đề được xem sẽ là trọng tâm kế tiếp của Biden. Tái xây cất đường xá, cầu cống, và cơ sở hạ tầng quan trọng sẽ giúp quốc gia an toàn hơn, nền kinh tế sẽ năng suất hơn và tạo ra nhiều công ăn việc làm hơn. “Chúng tôi có thể làm nhiều hơn nữa,” Biden lập luận. 

Những ý kiến đó cho thấy, chính phủ Biden đang thúc đẩy ưu tiên này với Quốc hội và đồng bào Mỹ. Thậm chí ngay tại buổi họp báo đầu tiên của Biden trong vai trò Tổng thống, một số thông điệp cẩn trọng vẫn giữ nguyên. 

Biden cũng bảo rằng, ông có thể không đoàn kết được với Quốc hội, nhưng có điều chắc chắn, ông đang đoàn kết quốc gia. 

Hương Giang (Theo The Times)