Thursday, December 1, 2022
spot_img

Đảo chính ở Myanmar, Dân chủ Việt Nam đi lối riêng

Trong hai tuần vừa qua, Đảo chính quân sự ở Myanmar chính là tâm điểm thời sự thu hút sự quan tâm theo dõi của toàn thế giới trong đó có Việt Nam. Nếu như gần 10 năm qua, đất nước Myanmar với biểu tượng Aung San Suu Kyi chính là biểu tượng và là nguồn cảm hứng của rất nhiều phong trào đấu tranh đòi tự do dân chủ của người dân tại các nước độc tài trong đó có Việt Nam thì cuộc đảo chính hiện đang xảy ra, nó có ảnh hưởng gì? Có bài học nào rút ra để dành cho phong trào đấu tranh dân chủ ở Việt Nam hay không?…

Vào sáng ngày 1/2/2021, giới quân phiệt nắm quyền quân đội Myanmar, đứng đầu là Tổng tư lệnh các lực lượng vũ trang Min Aung Hlaing bất ngờ tiến hành đảo chính lật đổ đảng cầm Liên minh quốc Quốc gia vì Dân Chủ (NLD) do Tổng thống Win Myint và cố vấn nhà nước Myanmar Aung San Suu Kyi đứng đầu.

Cuộc đảo chính xảy ra trong bối cảnh Đảng NLD giành chiến thắng áp đảo tại cuộc tổng tuyển cử vào ngày 8/1/2020, dành 396/476 số ghế trong Quốc hội Myanmar, Đảng ủy nhiệm của quân đội là Đảng Liên minh Đoàn kết và Phát triển chỉ giành 33 ghế.

Phía quân đội Myanmar cho rằng đã có sự gian lận trong cuộc tổng tuyển cử nên không công nhận kết quả và tiến hành đảo chính lật đổ đảng cầm quyền NLD, bắt giam tại gia Tổng thống Win Myint và cố vấn Aung San Suu Kyi cùng số thành viên nội các. Ban bố tình trạng khẩn cấp kéo dài một năm và quyền lãnh đạo đất nước Myanmar hiện tại vào tay Tổng tư lệnh các lực lượng vũ trang Min Aung Hlaing.

Kể từ năm 1962, Myanmar hay còn được gọi là Miến Điện nằm dưới quyền cai trị của bởi lực lượng quân sự gần 50 năm. Cho đến giai đoạn 2011-2015, bà Suu Kyi với Đảng NLD thành công khi một chính phủ dân sự trên danh nghĩa tuyên thệ nhậm chức.

Năm 2015, bà Suu Kyi và Đảng NLD giành chiến thắng vang dội trong cuộc tổng tuyển cử, Tổng thống Win Myint, cố vấn nhà nước Suu Kyi cùng Đảng NLD đưa đất nước Myanmar từ chế độ quân sự sang chế độ dân sự. Tuy nhiên, quân đội Myanmar vẫn nắm quyền lực đáng kể. Theo Hiến pháp do quân đội nước này lập ra vào năm 2008 có quy định quân đội vẫn giữ 25% thành viên Quốc hội không thông qua bầu cử và có quyền chỉ định 03 bộ quan trọng: Quốc phòng, Nội vụ và Biên giới.

Do quyền lực quân đội còn quá lớn, nên Chính phủ của Tổng thông Win Myint và cố vấn nhà nước Suu Kyi sau khi nắm quyền đất nước Myanmar đã vấp phải một áp lực khó khăn rất lớn trong việc củng cố quyền lực, ổn định tình hình Chính trị-Kinh tế-Xã hội Myanmar.

Uy tín của bà Suu Kyi trong mắt quốc tế đặc biệt là các nước dân chủ tiến bộ Phương Tây đặc biệt là Hoa Kỳ bị suy giảm đỉnh điểm là bà Suu Kyi bị chỉ trích từ cuộc khủng hoảng người tị nạn Rohingya 2015.

Vì lẽ này mà cuộc đảo chính vào ngày 1/2/2021 vừa qua, bà Suu Kyi và đảng cầm quyền NLD có phần bị hạn chế phần nào sự ủng hộ từ quốc tế.

Như đã nói trên, gần 10 năm trước đất nước Myanmar với biểu tượng Aung San Suu Kyi là cảm hứng cho phong trào đấu tranh đòi tự do dân chủ của người dân ở nhiều nước độc tài trong đó có giới đấu tranh tự do dân củ-nhân quyền Việt Nam.

Vậy một đất nước Myanmar, biểu tượng Aung San Suu Kyi và cuộc đảo chính hiện tại nó có ảnh hưởng gì? Có bài học nào rút ra để dành cho phong trào đấu tranh dân chủ ở Việt Nam hay không?

Từ Khánh Hòa, nhà báo Võ Văn Tạo chia sẻ với Cali Today rằng nếu có sự so sánh vụ việc xảy ra bên Myanmar với Việt Nam thì e rằng nó cũng không trùng khớp lắm bởi vì mỗi quốc gia có mỗi hoàn cảnh riêng. Ông Tạo cho rằng nhiều ý kiến đã chỉ trích bà Suu Kyi do những động thái của bà trong những năm cầm quyền vừa qua thì phải ở đất nước Myanmar, hiểu văn hóa và đặc điểm của Myanmar thì mới thông cảm cho bà ấy được.

“Theo tôi nghĩ nếu bà Aung San Suu Kyi là một người nghiêng theo chính phủ độc tài thì bà đâu có bị giới quân sự đảo chính. Cho nên tôi nghĩ cơ bản bà vẫn là người đấu tranh cho tự do –dân chủ. Còn việc thế giới lên án bà khi bà làm lơ việc đàn áp dân tộc thiểu số thì tôi nghĩ mình phải ở đất nước đó, hiểu văn hóa và đặc điểm của nước đó thì mới thông cảm cho bà ấy được. Bà đáng trách nhưng bà không phải nghiêng về chế độ độc tài”.

Cũng có một số ý kiến cho rằng đảo chính quân sự ở Myanmar có bàn tay của Bắc Kinh giật dây ở đằng sau. Bởi vì nhiều năm trở lại đây, đảng của bà Aung San Suu Kyi có nhiều chính sách giảm tầm ảnh hưởng của Trung Quốc tại Myanmar, nhiều dự án quan trọng như dầu, khí đốt, mở đường giao thương quy mô lên đến hàng tỷ USD được Trung Quốc đổ vào Myanmar trong chiến lược “một vành đai, một con đường” bị bác bỏ hoặc phải tạm dừng lại. Chính vì thế Bắc Kinh cần phải giật dây giới quân phiệt Myanmar thực hiện đảo chính đảng của bà Suu Kyi, đưa quân đội Myanmar trở lại nắm quyền thì mới gây dựng lại tầm hưởng ở xứ sở này.

Chia sẻ này càng chắc nịch hơn khi mới đây, Trung Quốc đã cho xây bức tường biên giới với Việt Nam, Myanmar. Có thể với việc xây dựng này Bắc Kinh đã biết trước cuộc đảo chính xảy ra nhằm ngăn chặn sự hỗn loạn của người dân Myanmar kiếm đường vượt biên hòng tránh đạo pháo.

“Tôi cho đây cũng là một khả năng đúng bởi nếu giới quân sự lật đổ bà thì xu hướng nhích về phương Tây nó cũng bị lấn lượt, giới quân sự sẽ ôm chặt lấy bọn cầm quyền Bắc Kinh để hưởng cái gì đó mà Bắc Kinh ưu ái, đồng thời cũng bán rẻ quyền lợi dân tộc của nhân dân Myanmar.”

Trong khi đó, dư luận Việt Nam và giới đấu tranh dân chủ-nhân quyền Việt Nam cũng quan tâm đặc biệt đến cuộc đảo chính ở Myanmar và với nhà báo Võ Văn Tạo thì vẫn giữ quan điểm mỗi quốc gia có đặc điểm riêng thì bài học đấu tranh dân chủ cũng khác nhau. Bài hoc hiện ở Myanmar và đối với bà Suu Kyi là:

“Tôi đặt một suy nghĩ mạnh bạo thế này, nếu như khi bà Aung San Suu Kyi lên nắm quyền, bà mạnh dạn hơn, có chuẩn bị kỹ lưỡng hơn và được thế giới dân chủ tự do ủng hộ mạnh mẽ hơn thì đám quân phiệt Myanmar không thể giữ 25% số ghế trong quốc hội và quyền chỉ định các bộ quan trọng để mà họ có một thế lực đủ mạnh đủ lật đổ hoặc bắt nhốt bà. Vì bà có nhân nhượng cho nên giới quân phiệt mới có thế lực.”-Chia sẻ của ông Tạo.

Myanmar, Thái Lan hay nhiều quốc gia trên thế giới tiến hành cách mạng dân chủ chống chế độ quân sự nắm quyền. Còn ở Việt Nam, Đảng cộng sản nắm quyền, nắm quyền luôn cả lực lượng quân sự nên cuộc cách mạng dân chủ hẳn sẽ khó khăn gấp bội lần.

Và quan điểm riêng của nhà báo Võ Văn Tạo rằng cách mạng dân chủ ở Việt Nam phải là hướng khác Myanamr.

“Đúng, chính xác là như vậy. Nếu như Myanmar muốn xây dựng một nền dân chủ mà gọi là bền vững thì bà Aung San Suu Kyi phải có một chính sách mạnh tay hơn, quốc tế phải ủng hộ bà một cách triệt để hơn. Mình đặt giả thiết là như vậy, nhưng đây là một bài học hối tiếc lịch sử. Còn ở Việt Nam thì khác, Việt Nam không phải là giới quân phiệt cầm quyền nên ở Việt Nam tôi nghĩ là khó thậm chí là khó hơn nữa. Mặc dù cầm quyền là giới chính trị nhưng mà tất cả quân sự rồi công an nói chung là lực lượng vũ trang đều do Đảng Cộng Sản nắm quyền nên khó hơn ở Miến Điện.”

Nhiều ý kiến phản biện mà Cali Today có dịp trao đổi đều tán thành với chia sẻ của nhà báo Tạo, đấu tranh ở Việt Nam đòi hỏi chuẩn bị tâm lý rất nhiều, những người đi đầu là những trí thức khai sáng cho người dân biết quyền của bản thân mình, cái gì người dân thế giới được hưởng mà người dân Việt Nam không được hưởng thì giới trí thức phản biện phải làm rõ để người dân thấy những cái đó là những quyền cơ bản, xứng đáng nên có, cách đấu tranh phải làm sao để Nhà nước dần dần chấp nhận những cái quyền đó. Đến một mức đột nào đó thì sự thay đổi trong nhận thức của người dân cũng như có những thay đổi trong nội bộ của Ban lãnh đạo Đảng Cộng Sản Việt Nam cộng với sự tác động của thế giới thì Việt Nam tiến tới một quốc gia tự do dân chủ, tôn trọng nhân quyền. /.

 

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here

BÀI VIẾT LIÊN QUAN
- Advertisment -

MỚI CẬP NHẬT

Recent Comments