Câu hỏi để suy ngẫm:  Vì Sao Lời Biện Minh Bắn Chết Người Vì Tự Vệ Của Kyle Rittenhouse Lại Có Hiệu Quả?  

Cali Today News – Kể từ ngày 16 tháng 11, khi các vị trong  Bồi Thẩm Đoàn bắt đầu thảo luận vụ án Kyle Rittenhouse, họ phải đối đầu với những lời giải thích khác nhau về diễn biến của sự việc. Ngoài ra, họ còn phải đặt mình ở trong suy nghĩ của một thiếu niên nhỏ tuổi phải quyết định xem cậu bé có đủ lý do để bắn chết người vì tự vệ hay không. Cậu bé đó đã bắn 3 người trong đêm 25 tháng 8 năm 2020, khi xảy ra bạo loạn ở Kenosha , tiểu bang Wisconsin . Trong lời khai trước tòa, Rittenhouse nói: “Tôi đã làm điều mà tôi bắt buộc phải làm để sống sót.”. Năm nay Rittenhouse vừa được 18 tuổi.  

Lời biện minh kể trên là mấu chốt cho lý luận bào chữa của người thiếu niên này, và các vị bồi thẩm đã chấp nhận lý luận đó của cậu ta. Sau khi thảo luận trong hơn 3 ngày, vào ngày 19 tháng 11 Bồi Thẩm Đoàn đã quyết định tha bổng cho người thanh niên.Cậu ta bật khóc và ngã quỵ xuống đất sau khi nghe đọc phán quyết. Lẽ ra cậu ta sẽ phải lãnh bản án tù chung thân nếu bị xem là có tội. Tội danh nặng nhất là tội giết người có chủ đích cấp độ một.  

Vào năm xảy ra vụ bắn người, Rittenhouse mới được 17 tuổi, cậu từ Illinois đến Kenosha khi ở đây đang xảy ra những cuộc biểu tình bạo động phản đối cảnh sát bắn chết Jacob Blake. Trước khi trời sáng, Rittenhouse đã bắn chết Anthony Huber 26 tuổi, Joseph Rosenbaum 36 tuổi, và làm bị thương Gaige Grosskreutz, 27 tuổi.  

Trong suốt hai tuần lễ cung khai trước tòa, luật sư Mark Richards, người biện hộ cho Rittenhouse cho rằng Rittenhouse hành động hợp lý, và cậu ta “không hề chĩa súng bắn chết người, mãi cho đến khi cậu ta bị rượt đuổi và dồn vào chân tường.”. Biện lý công tố nói rằng tất cả những người bị Rittenhouse bắn chết, hay bị thương đều không hề đe dọa đến tính mạng của Rittenhouse. Thay vào đó, các vị biện lý nói rằng Rittenhouse đã làm mất ý do tự vệ chính đáng vì cậu ta đã khiêu khích, gây ra những vụ tấn công vào cậu khi cậu đem khẩu súng trường bán tự động đến chỗ biểu tình.  

 

Khi nêu trường hợp tự vệ trong một vụ kiện, người ta sẽ gặp phải rất nhiều khó khăn, vì chỉ có một số người đồng ý về những gì xảy ra. Những luật sư biện hộ cho bị cáo với lý do tự vệ phải nghiên cứu tình hình xáo trộn lúc xảy ra sự việc, không khí chính trị căng thẳng, nghiên cứu từng chữ trong luật của tiểu bang, và vai trò của người ngồi làm bổi thẩm hết sức tế nhị, phức tạp. Nhưng trong những lần phỏng vấn trước khi có phán quyết của bồi thẩm đoàn, các chuyên gia về luật pháp nói rằng vụ án Rittenhouse cho thấy định nghĩa thế nào là tự vệ là một điều hết sức tế nhị, và rất khó.   

Ngoài trường hợp có thể bị án tử hình, trường hợp duy nhất có thể giết người một cách hợp pháp ở Hoa Kỳ là để tự vệ, nhưng điều gọi là “để tự vệ” ( self defense) lại thay đổi theo luật của mỗi tiểu bang. Theo luật sư Joseph Tully, người đã từng thắng một số vụ giết người để tự vệ: “Có khoảng 30 tiểu bang áp dụng luật “Stand your ground”, “Đứng vững tại chỗ để chống lại nguy hiểm.”. Ông nói rằng luật này cho phép sử dụng vũ khí giết người  để tự vệ. Nhưng những tiểu bang khác thì đòi hỏi những quy định rõ ràng mới được gọi là “tự vệ”. Ở tiểu bang Wisconsin , giáo sư Michael O’Hear dạy ở trường đại học Wisconsin cho biết một người chỉ được phép sử dụng vũ khí làm chết người để tự vệ nếu đương sự bị đe dọa bằng những nguy hiểm tương tự. Điều này có nghĩa là các vị thành viên trong Bồi Thẩm Đoàn đồng ý rằng cậu Rittenhouse tin rằng mình đang phải đối mặt với sự đe dọa có thể bị giết chết, và điều tin tưởng của cậu ta là hợp lý. Luật của tiểu bang Wisconsin cũng giảm bớt lý do biện minh cho sự tự vệ nếu chính đương sự đã khiêu khích gây ra bạo lực. Đó chính là điều các biện lý công tố nói Rittenhouse đã khiêu khích bạo động khu cậu ta đi đến nơi biểu tình mà xách theo khẩu súng trường bán tự động. Nhưng bồi thẩm đoàn lại suy nghĩ khác, không đồng ý với các biện lý công tố.   

Vụ án Rittenhouse là vụ án quan trọng đầu tiên liên hệ đến vấn đề chủng tộc đạt được phán quyết của Bồi Thẩm Đoàn kể từ sau vụ cựu cảnh sát viên Derek Chauvin ở Minneapolis bị kết án giết chết George Floyd hồi tháng Tư. Cậu thanh niên Rittenhouse và những người bị cậu bắn chết là người Da Trắng, cuộc biểu tình phản đối sự bất công của công lý xảy ra ở Kenosha tối hôm đó vì một cảnh sát viên Kenosha, Da Trắng đã bắn chết anh Blake, một người Da Đen, xảy ra trước đó hai ngày. Luật sư Tully nói tình huống xáo trộn và cuộc biểu tình phản đối có thể khiến cho các vị trong Bồi Thẩm Đoàn thay đổi ý kiến. Ông cho rằng: “Những yếu tố chính trị là những yếu tố lớn nhất.”  

Những vụ án dùng luận cứ “giết người để tự vệ” rất khó biện minh được bởi vì dù sao cũng đã có người chết. Luật sư Mark O’Mara, người đã dùng luận cứ “giết người để tự vệ” trong vụ án George Zimmerman hồi năm 2012, khi bị cáo bắn chết cậu bé Da Đen Trayvon Martin. Ông nói: “Bị cáo đã có tình muốn lấy đi một mạng người.”  

 

Bài phân tích của  Melissa Chan  trên báo TIME ngày 13/12/2021  

Nguyễn Minh Tâm  dịch  

 

Bình Luận

Lưu ý: về ý kiến của độc giả nhất thiết không phải là ý kiến của toà soạn nhật báo Cali Today. Tòa soạn không chịu trách nhiệm về nội dung ý kiến của độc giả. Xin qúy độc giả góp ý kiến xây dựng, với ngôn ngữ phù hợp, tránh những ngôn ngữ thô tục, mạ lỵ, chụp mũ hay mạ lỵ cá nhân. Nhật báo Cali Today khuyến khích tự do phát biểu ý kiến qua phân tích, nhận định, trình bày quan điểm và ý kiến của mình, nhưng không mạ lỵ, bôi nhọ người khác hay hội đoàn bằng những nội dung và ngôn ngữ không phù hợp. Chúng tôi dành quyền không đăng hay xóa bỏ những ý kiến đóng góp mang nội dung và ngôn ngữ không phù hợp mà không nhất thiết phải thông báo trước hay trình bày lý do. Trân trọng và mong được qúy độc giả xa gần hợp tác. Những trường hợp vi phạm những điều nói trên nhiều lần, chúng tôi buộc phải block (khóa) lại trương mục của người cố tình vi phạm. Vì quá nhiều độc gỉa post comments, trong đó có một số không phù hợp nội quy, và nhiều khi tòa soạn không kịp phát hiện, nên nếu qúy độc giả nào phát hiện bất cứ comments nào không phù hợp nội quy, xin báo cho tòa soạn biết qua email nguyenxnam@yahoo.com. Trân trọng cám ơn. Nhật báo Cali Today

blog comments powered by Disqus