Thursday, December 1, 2022
spot_img

Căng thẳng giữa Hoa Kỳ và Trung Quốc: Việt Nam chọn lối đi nào ?

Căng thẳng giữa Hoa Kỳ và Trung Quốc trong thời gian qua bị đẩy lên mức cao độ, từ chiến tranh thương mại cho đến biển Đông mà có nói thế nào thì Việt Nam cũng không thể nói mình đứng ngoài cuộc. Vậy với bối cảnh căng thẳng như vậy, liệu Việt Nam có tìm được cơ hội nào trong công cuộc bảo vệ chủ quyền lãnh hải-lãnh thổ? Liệu Việt Nam có liên minh một quốc gia nào đó để chống lại một quốc gia khác hay không ?….  

Dẫn nguồn từ dữ liệu của hải quân Hoa Kỳ, mạng báo Việt Nam cho biết trong năm 2021, các tàu chiến Hoa Kỳ thực hiện hoạt động duy trì tự do hàng hải (FONOP) gần các đảo nhân tạo mà Trung Quốc tuyên bố chủ quyền phi pháp ở Biển Đông là 10 lần, đây cũng là số lần xuất hiện của tàu Hoa Kỳ trong năm 2020. Được biết, con số này ít nhất tăng gấp đôi con số thường niên từ năm 2014, dưới thời của Tổng thống Barack Obama. Ngoài ra, tàu Hải quân Hoa Kỳ cũng đi qua eo biển Đài Loan 13 lần năm 2020 – số lượng quá cảnh cao nhất trong ít nhất 14 năm.

Trong tuần này, cuộc gặp giữa Ngoại trưởng Hoa Kỳ Antony Blinken và những người đồng cấp Trung Quốc tại Anchorage, Alaska vào ngày 18/3/2021 giờ địa phương (ngày 19/3 giờ Việt Nam) sẽ đánh dấu cuộc đối thoại song phương đầu tiên giữa chính quyền của tân Tổng thống Joe Biden với Bắc Kinh, trong bối cảnh hai bên tiếp tục đối đầu về nhiều vấn đề, từ Hong Kong đến an ninh hàng hải và chính sách kinh tế.

Trước đó, việc các tàu hải quân Hoa Kỳ và đồng minh liên tiếp hiện diện tại biển Đông, Hoa Đông, eo biển Đài Loan khiến Bắc Kinh phải “khó chịu” cho rằng hành động này sẽ tiến gần hơn chiến tranh Hoa Kỳ và Trung Quốc tại biển Đông.

Về phía Việt Nam, không thể nói là nằm ngoài lề cuộc căng thẳng này vì Việt Nam có một phần diện tích vùng biển khá lớn tại Biển Đông, lại đang tranh chấp với Trung Quốc tại quần đảo Hoàng Sa và 5 nước 6 bên tại quần đảo Trường Sa. Vậy với cục diện đang căng thẳng giữa Hoa Kỳ, đồng minh Hoa Kỳ với Trung Quốc tại biển Đông thì liệu Việt Nam có tìm được cơ hội nào trong công cuộc đấu tranh bảo vệ chủ quyền lãnh hải-lãnh thổ thuộc quyền quản lý của mình hay không?

Trong cuộc trao đổi với Cali Today, nhà nghiên cứu luật biển ông luật gia Hoàng Việt chia sẻ quan điểm.

“Hiện nay ta vẫn thấy Việt Nam lên tiếng khá “nhẹ”, nói vậy nhưng không phải vậy , tức là việc làm Việt Nam sẽ coi trọng hơn. Gần đây, những quan điểm của Nhà nước và Chính phủ Việt Nam liên quan đến biển đảo nó xích lại gần với Hoa Kỳ rất là nhiều. Mới đây nhất về chính sách đối ngoại của Nhà Trắng có nhắc đến vai trò của Chính quyền Tổng thống Biden đang muốn khắc phục, phát triển mạng lưới liên minh với các đối tác tạo thành sức ép với Trung Quốc, trong đó đặc biệt nhấn mạnh đến hai quốc gia ở khối ASEAN là Việt Nam và Singapor. Sau đó, phát ngôn nhân Bộ Ngoại giao Việt Nam phát biểu hoan nghênh việc này.”

“Chúng ta thấy, khi ông Biden chính thức đảm nhận chiếc ghế Nhà Trắng khoảng một tháng đầu tiên, mặc dù phía Hoa Kỳ cho tàu tuần tra xung quanh khu vực biển Đông, thách thức những yêu sách sai trái của nhiều quốc gia trong đó có Việt Nam. Thế nhưng Việt Nam có vẻ thiện chí và hoan nghênh việc tự do hàng hải và tuần tra trong khu vực biển Đông này. “
“Tuy nhiên, trong mối quan hệ “tam giác” chiến lược Việt Nam- Trung Quốc- Hoa Kỳ, mặc dù Việt Nam vẫn có những cái ràng buộc với Trung Quốc vì hai quốc gia có cùng ý thức hệ thể chế và lại là hai quốc gia láng giềng có đường biên giới giáp nhau nhưng mà điều đó không ngăn cản Việt Nam và Hoa Kỳ ngày càng phát triển các mối quan hệ hơn, đặc biệt là quan hệ về quân sự-quốc phòng. Tôi nghĩ rằng phía Việt Nam vẫn sẽ duy trì trường hợp này, một mặt vẫn cố gắng để hòa hoãn với Trung Quốc nhưng mặc khác càng ngày càng phát triển tiến gần với cả Hoa Kỳ. Đấy có thể là xu hướng phát triển trong thời gian tới theo nhận định của tôi là như vậy.”

Nhìn cục diện biển Đông, không riêng gì Việt Nam mà cả các quốc nằm trong khối ASEAN hay Đài Loan, Trung Quốc là cường địch khó có một gia nào đơn phương đủ sức đối đầu trong công cuộc đấu tranh giành chủ quyền tại vùng biển này.

Vậy để bảo vệ chủ quyền lãnh hải-lãnh thổ, liệu trong cuộc chiến này đặt trường hợp Việt Nam liên minh với một quốc gia nào đó như Hoa Kỳ và đồng minh Hoa Kỳ để chống lại nước khác cụ thể ở đây là Trung Quốc thì đây có phải là hành động Việt Nam vi phạm luật pháp quốc tế hay không ?

Theo chia sẻ của nhà nghiên cứu Hoàng Việt thì

“Thực ra mà nói thì hiện nay Việt Nam cũng không đứng về phía nào cả. Chính sách của Việt Nam trước đây là chính sách “ba không” nay đổi thành “bốn không” mà còn tùy, trong các chính sách đó Việt Nam khẳng định không tham gia liên minh quân sự với bất cứ quốc gia nào khác, cũng như không cho quốc gia nào khác đặt căn cứ quân sự tại Việt Nam, không đi với nước này để chống lại nước kia, cũng như không đe dọa vũ lực và dùng vũ lực trong quan hệ quốc tế. Đấy là những chính sách của Việt Nam cho đến năm vừa rồi 2020, Việt Nam trong công bố “chính sách trắng” vẫn nói rõ như vậy và chắc chắn trong thời gian tới Việt Nam vẫn duy trì chính sách đó.”

“Thế còn trong thực tế, về mặt pháp lý nếu một quốc gia mà phải nói thêm là ngay cả khối ASEAN cũng xác định điều đó, tức là cả ASEAN giờ không thể đứng về phía nào, không thể đứng về phía Trung Quốc hoặc Hoa Kỳ bởi vì nếu ASEAN nói chung mà đứng về phía Trung Quốc thì sẽ ảnh hưởng đến các mối quan hệ với Hoa Kỳ và Hoa Kỳ sẽ làm cho ASEAN suy yếu và ngược lại nếu ASEAN đứng về phía Hoa Kỳ thì Trung Quốc cũng sẽ khiến cho ASEAN phải trả giá đắc. Cho nên, các nước nhỏ ở ASEAN không muốn đứng về phía bên nào bởi vì không muốn làm nạn nhân của cuộc chiến đó.”

Tuy nhiên, ông Hoàng Việt nói thêm, trở lại vấn đề tính pháp lý của một quốc gia này liên minh với quốc gia nọ để chống quốc gia kia trong công cuộc liên minh thì cũng tùy. Tùy tính chất cuộc chiến tranh ra sau, nếu là cuộc chiến tranh hợp pháp nên đứng liên minh là chuyện bình thường, chúng ta đã thấy có rất nhiều cuộc chiến tranh trong thế giới này có các quốc gia liên minh để chống lại phe kia chẳng hạn như trong thế chiến II, đồng minh chống lại chủ nghĩa phát xít thì không thể nói nó đúng sai mà nó thuộc về vấn đề chính trị nhiều hơn./.
  THIÊN HÀ

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here

BÀI VIẾT LIÊN QUAN
- Advertisment -

MỚI CẬP NHẬT

Recent Comments