Cách chức một chức vụ trong quá khứ: vẫn chưa có cơ sở pháp lý minh bạch

Hoài Nguyễn

(VNTB) – Sở dĩ gọi là chưa minh bạch, vì tuy từ ngày 1-7-2020, Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật cán bộ, công chức và Luật viên chức, có hiệu lực, quy định hình thức kỷ luật đối với những người đã nghỉ việc, nghỉ hưu có vi phạm trong thời gian công tác gồm: khiển trách, cảnh cáo, xóa tư cách chức vụ đã đảm nhiệm.

Nếu đã xóa tư cách thì cần truy thu bổng lộc

Theo cách hiểu nôm na của ‘dân đen’, việc gọi là ‘xóa tư cách chức vụ đã đảm nhận’ đối với một người đã nghỉ hưu, chỉ thực sự mang ý nghĩa thiết thực khi đi kèm theo đó là hồi tố luôn tất cả những khoản tiền lương, trợ cấp, bổng lộc đã từng sánh đôi với chức vụ đó.

Tuy nhiên nếu thực hiện yêu cầu hồi tố liên quan tiền bạc ấy, lại có một gút mắc khác nảy sinh: liệu những văn bản hành chính, những quyết định được người bị ‘xóa tư cách chức vụ’ ấy hạ bút, có phải cũng được truy xét lại về tính pháp lý của chữ ký được dựa trên chức vụ đó, bởi vì rất có thể được ký từ tư lợi gì đó?

Người đương chức gây hậu quả pháp lý nghiêm trọng phải xử lý hình sự thì không bị xóa tư cách chức vụ, người đã nghỉ hưu có thể không phải chịu trách nhiệm hình sự thì lại bị xóa tư cách chức vụ, đây là điểm bất hợp lý. Về hưu rồi có xóa các loại tư cách cũng chỉ là hình thức, không đủ để mang tính răn đe. Nếu làm sai ở mức độ gây thiệt hại gì đó, thì nên ra tòa để nhận bản án tương xứng.

Dường như ẩn tình của Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật cán bộ, công chức và Luật viên chức, là vì cần thống nhất với chuyện bên đảng kỷ luật thế nào nào thì bên nhà nước cũng phải có hình thức kỷ luật như vậy. Đảng đã có kỷ luật kiểu hồi tố bằng hình thức cách chức Bí thư Ban cán sự đảng Bộ Công thương trong thời gian 2011 – 2016 đối với cựu Ủy viên Bộ Chính trị Vũ Huy Hoàng.

Sau đó, Đảng đã yêu cầu một quyết định tương tự từ Quốc hội. Kết quả, Ủy ban Thường vụ Quốc hội phải ra Nghị quyết về việc xử lý kỷ luật với ông Vũ Huy Hoàng, nguyên Bộ trưởng Công Thương. Cụ thể, ông Hoàng bị xóa tư cách nguyên Bộ trưởng Công Thương, do đã có những vi phạm về công tác cán bộ khi giữ chức vụ Bộ trưởng, và Ban bí thư cũng đã thi hành kỷ luật cách chức Bí thư Ban cán sự đảng Bộ Công Thương (nhiệm kỳ 2011-2016) với ông Hoàng.

Vụ việc này khi đó đã gây lúng túng, và đau đầu cho các cơ quan lập pháp lẫn hành pháp tại Việt Nam, vì trước đây chưa từng có quy định của pháp luật, hay tiền lệ việc xử lý kỷ luật một cán bộ cấp cao của đảng khi đã về hưu với kiểu cách chức ‘hồi tố’ như vậy.

Thất vọng về niềm tin pháp luật?

Tuy nhiên một khi đã có tiền lệ đảng viên Vũ Huy Hoàng, thì danh sách tương tự về ‘cách chức hồi tố’ cứ dài ra, và phải đến từ ngày 01-7-2020, thì ‘hợp pháp’ hóa bằng hiệu lực của việc sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật cán bộ, công chức và Luật viên chức – theo đó cứ hễ bên Đảng kỷ luật thế nào, thì bên nhà nước cũng phải có hình thức kỷ luật ‘đồng bộ’ như vậy, bất chấp yêu cầu về ‘tương thích’ với Bộ Luật lao động, Bộ Luật dân sự.

Đơn cử, quy định xóa tư cách không tương thích và thống nhất với các quy định về trách nhiệm hình sự trong Bộ luật hình sự và các quy định về xử lý kỷ luật với cán bộ, công chức, viên chức đương chức. Ví dụ, Bộ luật hình sự hiện quy định nếu một cán bộ, công chức giữ chức vụ, quyền hạn cao bị xử lý hình sự phạt tù có thời hạn, chung thân thì họ vẫn không bị xóa tư cách chức vụ đã đảm nhiệm. Tương tự, cán bộ, công chức đương chức bị kỷ luật buộc thôi việc, cũng không bị xóa tư cách chức vụ đã đảm nhiệm trước đó.

Tạm gác qua chuyện luật và lệ ở chính trường Việt Nam, rõ ràng là sẽ làm người dân hài lòng hơn về chuyện kỷ luật hồi tố ấy, nếu như cùng với việc cách chức một đảng viên chức trọng quyền cao nào đó trong quá khứ, còn là việc truy cứu trách nhiệm hình sự, truy thu tài sản…

Tuy nhiên ngay cả trong trường hợp mang tính giả thuyết có phần ít nhiều ‘giả tưởng’ ấy về chuyện bồi thường thiệt hại, vật chất – xem ra còn có thể truy thu phần nào, song thiệt hại về niềm tin của công chúng đối với những đảng viên làm lãnh đạo trong bộ máy điều hành quốc gia, có lẽ là nỗi thất vọng quá lớn!

Thất vọng ở đây còn là vì trong môi trường chính trị, lẫn quản trị quốc gia thiếu động lực cạnh tranh tử tế, người dân đành bi quan hiểu rằng sắp tới đây vẫn là loanh quanh của ‘cách chức hồi tố’, họa chăng chỉ để những đồng chí đảng viên đó mất đi phần nào thứ quyền lợi trong kê khai ‘lý lịch công thần’.

“Hy sinh đời bố, củng cố đời con”, một lần nữa vẫn tiếp tục đúng; và người ta lại vẫn có thể tiếp tục ‘ăn mày dĩ vãng’ như vẫn thường thấy trên các khẩu hiệu tuyên truyền suốt mấy mươi năm qua.

Bình Luận

Lưu ý: về ý kiến của độc giả nhất thiết không phải là ý kiến của toà soạn nhật báo Cali Today. Tòa soạn không chịu trách nhiệm về nội dung ý kiến của độc giả. Xin qúy độc giả góp ý kiến xây dựng, với ngôn ngữ phù hợp, tránh những ngôn ngữ thô tục, mạ lỵ, chụp mũ hay mạ lỵ cá nhân. Nhật báo Cali Today khuyến khích tự do phát biểu ý kiến qua phân tích, nhận định, trình bày quan điểm và ý kiến của mình, nhưng không mạ lỵ, bôi nhọ người khác hay hội đoàn bằng những nội dung và ngôn ngữ không phù hợp. Chúng tôi dành quyền không đăng hay xóa bỏ những ý kiến đóng góp mang nội dung và ngôn ngữ không phù hợp mà không nhất thiết phải thông báo trước hay trình bày lý do. Trân trọng và mong được qúy độc giả xa gần hợp tác. Những trường hợp vi phạm những điều nói trên nhiều lần, chúng tôi buộc phải block (khóa) lại trương mục của người cố tình vi phạm. Vì quá nhiều độc gỉa post comments, trong đó có một số không phù hợp nội quy, và nhiều khi tòa soạn không kịp phát hiện, nên nếu qúy độc giả nào phát hiện bất cứ comments nào không phù hợp nội quy, xin báo cho tòa soạn biết qua email nguyenxnam@yahoo.com. Trân trọng cám ơn. Nhật báo Cali Today

blog comments powered by Disqus