Một phái đoàn của các viên chức Hoa Kỳ đã đến Haiti vào Chủ nhật theo yêu cầu của chính quyền địa phương để giúp giảm thiểu thiệt hại sau vụ ám sát Tổng thống Haiti Jovenel Moise vào tuần trước trong bối cảnh các báo cáo mới một bác sĩ gốc Haiti sống ở Florida đã bị bắt

Phát ngôn nhân Hội đồng An ninh Quốc gia Emily Horne cho biết: “Trong tất cả các cuộc họp của họ, phái đoàn cam kết hỗ trợ chính phủ Haiti tìm kiếm công lý trong trường hợp này và khẳng định sự ủng hộ của Hoa Kỳ đối với người dân Haiti trong thời điểm đầy thử thách này. Hoa Kỳ sát cánh với Haiti trong việc trở thành một quốc gia an toàn hơn, dân chủ hơn.”

Cảnh sát ở Haiti đã xác định được hai người Mỹ gốc Haiti bị bắt vì liên quan đến vụ ám sát – James Solages và Joseph Vincent – cùng với Cảnh sát trưởng Quốc gia Haiti Leon Charles thông báo hôm Chủ nhật về việc bắt giữ một người Mỹ khác, Christian Emmanuel Sanon, người mà chính quyền địa phương cho rằng đã các tay súng để ám sát Tổng thống Haiti

“Sanon đến bằng máy bay riêng vào tháng 6 với mục tiêu chính trị và liên hệ với một công ty an ninh tư nhân để tuyển dụng những người đã thực hiện hành vi này”, Charles nói.

Hai người Mỹ khác bị bắt cho biết họ không có mặt trong phòng khi Moise bị một nhóm vũ trang giết tại tư dinh vào ngày 7 tháng 7, và chỉ làm phiên dịch cho nhóm ám sát. Họ nói rằng họ hiểu mục tiêu của chiến dịch là chỉ để bắt cóc tổng thống và đưa ông ấy về cung điện quốc gia, chứ không phải để giết ông ấy.

Các chuyên gia từ Mỹ và Colombia đang  điều tra vụ sát hại Moise do ít nhất 3 người Mỹ gốc Haiti và 26 người Colombia thực hiện. 17 người trong số họ đã bị bắt, 3 người bị giết trong một cuộc đấu súng với cảnh sát và 8 người vẫn còn bị truy tìm, cảnh sát Haiti cho biết. 

Mục tiêu chính của phái đoàn Hoa Kỳ đến thăm là khuyến khích sự thống nhất giữa các chính trị gia hàng đầu và thúc đẩy họ hướng tới điều mà Horne mô tả là “một hiệp định chính trị có thể cho phép đất nước tổ chức các cuộc bầu cử tự do và công bằng.”

Tuy nhiên, các nhà phân tích cho biết những nguyện vọng như vậy có thể nằm ngoài tầm với của Haiti, ít nhất là trong tương lai gần.

Quốc gia nghèo nhất ở Tây Bán cầu, Haiti đã bị rung chuyển bởi một loạt các thảm họa trong những năm gần đây, bao gồm một trận động đất vào năm 2010 khiến 250.000 người thiệt mạng, làm tê liệt cơ sở hạ tầng của nó.

Quốc gia Caribe đã chứng kiến ​​nền dân chủ thụt lùi đáng kể dưới sự cai trị của Moise. Chính trị gia  lên nắm quyền vào năm 2017 sau một cuộc bầu cử gây tranh cãi vào năm trước và ngày càng kiểm soát độc tài, bao gồm việc giám sát việc thành lập một cơ quan tình báo bí mật chỉ có ông ta mới có thể trả lời được và việc bắt giữ các viên chức cấp cao như thẩm phán về vụ tòa án tối cao của đất nước.

Các mục tiêu mới của phái đoàn Mỹ phù hợp với các mục tiêu của các tổ chức quốc tế khác, thúc ép Haiti quay trở lại các tiến trình dân chủ

“Các tổ chức xã hội dân sự Haiti lưu ý rằng tình trạng mất an ninh lương thực, bạo lực chính trị và đại dịch đảm bảo rằng việc bỏ phiếu sẽ không còn tự do và công bằng”, theo phân tích của Paul J. Angelo và David Gevarter của Hội đồng Quan hệ Đối ngoại. 

Phát ngôn nhân Tòa Bạch Ốc  Jen Psaki, người đã xem trước phái đoàn hôm thứ Sáu, cho biết Mỹ hiện không có bất kỳ kế hoạch nào để gửi hỗ trợ quân sự cho Haiti bất chấp yêu cầu từ Joseph trong cuộc trò chuyện với Ngoại trưởng Antony Blinken vào tuần trước.

TH