Sunday, January 29, 2023
spot_img

Mỹ bắt giữ, chuẩn bị xét xử nghi can Libya đánh bom phi cơ ở Lockerbie năm 1988 

WASHINGTON (AP) — Viên chức tình báo người Libya bị cáo buộc đã chế tạo quả bom làm nổ chuyến bay hãng hàng không Mỹ Pan Am mang ký hiệu 103 trên bầu trời Lockerbie, Scotland, vào năm 1988 đã được Mỹ dẫn độ về Washington xét xử những cáo buộc liên bang. 

Việc bắt giữ Abu Agila Mohammad Mas’ud Kheir Al-Marimi là một cột mốc quan trọng trong cuộc điều tra kéo dài nhiều thập niên liên quan đến  vụ tấn công khủng bố quốc tế khiến 259 người trên không, và 11 người dưới mặt đất bị thiệt mạng. Nhà chức trách Mỹ vào tháng 12 năm 2020 đã công bố các cáo buộc chống lại Mas’ud, người vào lúc đó đang nằm trong tay nhà chức trách Libya. Mặc dù ông ta là viên chức tình báo Libya thứ ba bị buộc tội ở Hoa Kỳ, nhưng  sẽ là nghi can đầu tiên bị truy tố ở Mỹ. 

Hồ sơ toà cho biết, tên Mas’ud là một chuyên viên chế tạo bom gia nhập cơ quan tình báo External Security Organization của Libya vào những năm 1970. Mang quân hàm đại tá, y cũng tham gia một số hoạt động bên ngoài Libya. 

Phi cơ Boeing 747 của hãng hàng không Pan Am bay về  New York nổ tung trên bầu trời Lockerbie chưa đầy 1 tiếng đồng hồ sau khi cất cánh từ London vào ngày 21 tháng 12 năm 1988. Nạn nhân bị thiệt mạng từ 21 quốc gia khác nhau. Trong 190 hành khách Mỹ mất mạng có  35 sinh viên trường Đại học Syracuse đang trở về nhà đón Giáng sinh sau kỳ du học ngoại quốc. Đây là một trong vụ tấn công khủng bố đẫm máu nhất lúc bấy giờ. 

Vụ đánh bom phơi bày mối đe dọa khủng bố quốc tế hơn một thập niên trước những vụ  tấn công khủng bố  ngày 11 tháng 9 xảy ra tại Mỹ. Nó tạo ra các cuộc điều tra toàn cầu và các biện pháp chế tài, trong khi thúc đẩy thân nhân các nạn nhân đòi hỏi buộc trách nhiệm. 

Đương kim Hiệu trưởng trường Đại học Syracuse, ông Kent Syverud, gởi ra tuyên bố cho rằng, vụ bắt giữ là một diễn biến quan trọng trong thủ tục lâu dài “để đưa những kẻ chịu trách nhiệm về hành động đê hèn này ra trước công lý.”

Thông báo những cáo buộc chống tên Mas’ud được Hoa Kỳ thông báo vào ngày 21 tháng 12 năm 2020, vào dịp tưởng niệm 32 năm vụ đánh bom và vào những ngày cuối cùng cựu Tổng trưởng Tư pháp William Barr tại chức. Ông Barr là Tổng trưởng Tư pháp Hoa Kỳ vào những năm đầu thập niên 1990 đã thông báo những cáo buộc chống lại hai viên chức tình báo Libya khác là tên Abdel Baset Ali al-Megrahi và Lamen Khalifa Fhimah. 

Chính phủ Libya ban đầu do dự giao nộp hai tên này, nhưng cuối cùng đã đồng ý giao đưa chúng ra xét xử trước tòa do các thẩm phán Scotland làm chủ toạ ở Hà Lan. Tên Megrahi bị bị kết tội đánh bom khủng bố và lãnh bản án chung thân vào năm 2001. Y sau đó được trả tự do vì mắc bệnh ung thư và qua đời vào năm 2012. Còn tên Fhimah được tha bổng, nhưng nhà chức trách Scotland tin y không hành động một mình. 

Ngay sau khi vụ đánh bom xảy ra, phía Mỹ phát giác ra bằng chứng cho thấy, một trong những nghi can có thể mang tên “Abu Agela Masud,” nhưng không thể xác định được người này là ai. Mấy chục năm sau, FBI nắm trong tay bản sao biên bản cuộc thẩm vấn Mas’ud vào ngày 12/9/2012 do một nhân viên thực thi pháp luật Libya thực hiện, trong đó y “thừa nhận đã chế tạo quả bom làm nổ chuyến bay Pan Am 103, đồng thời hợp tác với Megrahi và Fhimah để thực hiện âm mưu.” 

Mas’ud khai, y có liên quan đến các âm mưu tương tự khác, vụ đánh bom là do lãnh đạo tình báo Libya ra lệnh.

Hoa Kỳ không tiết lộ đã bắt giữ tên Mas’ud như thế nào, nhưng vào cuối tháng trước, truyền thông địa phương của Libya loan tin y bị bắt cóc có vũ trang vào ngày 16 tháng 11 từ tư gia ở Tripoli. Bản tin trích dẫn một tuyên bố của gia đình cáo buộc chính quyền Tripoli im lặng trước vụ bắt cóc.

 

Bộ Tư pháp cho biết, tên Mas’ud sẽ đối mặt với cáo buộc 2 tội danh hình sự và sẽ sớm ra hầu toà liên bang ở D.C. 

Hương Giang (Theo AP) 

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here

BÀI VIẾT LIÊN QUAN
- Advertisment -

MỚI CẬP NHẬT

Recent Comments