HỌC GIẢ CANADA CẢNH BÁO: NỀN DÂN CHỦ MỸ CÓ THỂ SỤP ĐỔ NĂM 2025

  • Triều Tiên tuyên bố hỏa tiễn siêu vượt âm bắn trúng mục tiêu cách xa 700 km
  • Mỹ nêu “tối hậu thư”, vạch ra 2 con đường cho Nga
  • HIỆN THÂN CỦA NHÀ ĐỘC TÀI MUSSOLINI ĐANG LỘ DIỆN TẠI MỸ?
  • Giá khí đốt châu Âu biến động suốt năm 2022?
  • Mỹ nói không liên quan bạo loạn ở Kazakhstan
  • Bộ Tư Pháp sẽ truy tố người dính líu bạo loạn Quốc Hội ‘ở bất kỳ cấp nào’
  • Ngày 6 tháng 1 có thể chỉ là bản xem trước của một sự rạn nứt dân chủ sâu sắc hơn
  • HỌC GIẢ CANADA CẢNH BÁO: NỀN DÂN CHỦ MỸ CÓ THỂ SỤP ĐỔ NĂM 2025

Triều Tiên tuyên bố hỏa tiễn siêu vượt âm bắn trúng mục tiêu cách xa 700 km

Triều Tiên hôm nay, ngày 5/1 tuyên bố, nước này đã thử thành công hỏa tiễn siêu vượt âm và nó đánh trúng mục tiêu ở cách xa 700 km.

Những bình luận trên được đưa ra sau khi quân đội Hàn Quốc cho biết, Triều Tiên đã phóng một vật thể ra biển rạng sáng 5/1. Đây là vụ thử nghiệm tên lửa siêu vượt âm thứ 2 của Triều Tiên, vụ thử nghiệm đầu tiên diễn ra hồi tháng 9/2021. Không giống hỏa tiễn đạn đạo bay vào không gian trước khi quay trở lại theo quỹ đạo dốc, vũ khí siêu thanh tiếp cận mục tiêu ở tầm thấp hơn và có thể đạt tốc độ gấp 5 lần tốc độ âm thanh, khoảng 6.200 km/h.

Vụ thử trên diễn ra chưa đầy một tuần sau khi Triều Tiên bế mạc kỳ họp quốc hội và tuyên bố tiếp tục tăng cường năng lực quân sự trong bối cảnh tình hình quốc tế nhiều bất ổn.

………………………………………..

Mỹ nêu “tối hậu thư”, vạch ra 2 con đường cho Nga

Mỹ đã đề xuất hai lựa chọn cho Nga liên quan tới vấn đề Ukraine trước khi hai nước bắt đầu các cuộc gặp ngoại giao tuần tới.

Ngoại trưởng Mỹ Antony Blinken ngày 5/1 nhấn mạnh rằng: “Nước Nga phải giảm leo thang căng thẳng ở biên giới với Ukraine để các cuộc gặp ngoại giao sắp tới diễn ra thành công. Rất khó đạt được tiến triển trên thực tế ở bất kỳ lĩnh vực nào nếu vẫn còn sự đe dọa của lực lượng quân đội tại biên giới Ukraine“.

Theo Ngoại trưởng Blinken, con đường thứ hai đặt ra cho Nga là “răn đe, bao gồm những cái giá đắt đỏ, những hậu quả nghiêm trọng mà Moscow sẽ phải gánh chịu nếu tiếp tục gây hấn với Ukraine“.

Ông Blinken đưa ra những bình luận trên chỉ vài ngày trước khi một phái đoàn Mỹ gặp mặt các đại diện của Nga tại Geneva. Đây là cuộc gặp đầu tiên trong 3 cuộc gặp với Nga vào tuần tới.

Các cuộc đàm phán Mỹ – Nga dự kiến sẽ tập trung vào “một loạt vấn đề song phương tương đối hẹp“, trong khi các cuộc họp tiếp theo tại NATO và Tổ chức An ninh và Hợp tác châu Âu (OSCE) sẽ thảo luận các vấn đề rộng hơn tác động đến châu Âu.

Phát biểu bên cạnh người đồng cấp Đức hôm 5/1, Ngoại trưởng Blinken cảnh báo hành động quân sự của Nga có thể đồng nghĩa với việc đóng cửa đường ống Nord Stream 2 gây tranh cãi giữa Nga và Đức. Ông Blinken lưu ý rằng đường ống “hiện chưa có khí đốt chảy qua và nếu Nga tiếp tục gây hấn với Ukraine, chắc chắn sẽ rất khó để khí đốt chảy qua đường ống này trong tương lai“.

Một số người có thể coi Nord Stream 2 là đòn bẩy mà Nga có thể sử dụng để chống lại châu Âu nhưng trên thực tế, đó là đòn bẩy mà châu Âu sử dụng để chống lại Nga.

………………………………………..

HIỆN THÂN CỦA NHÀ ĐỘC TÀI MUSSOLINI ĐANG LỘ DIỆN TẠI MỸ?

Benito Amilcare Andrea Mussolini đã phá hoại nền dân chủ của nước Ý trong nhiều năm trước khi tự bổ nhiệm mình là nhà độc tài; Donald Trump đã và đang từng bước học theo chính xác những gì nhà độc tài Mussolini đã phá huỷ một nền dân chủ và từng bước tiến tới một nhà độc tài trong thế kỷ 21, chẳng có gì lạ cả, vì sự thật là như vậy trước mắt người dân Mỹ.

Bất kỳ chính phủ dân chủ nào khi để đất nước rơi vào tình trạng suy thoái chính trị đều dễ dàng chuyển thành chế độ độc tài.

Mỗi thời điểm của một chế độ độc tài thường chỉ tồn tại một khoảng thời gian. Thời kỳ tồn tại ngắn, dài tùy theo sự phản kháng và nổi dậy của người dân một khi nào họ cảm thấy quyền tự do bị tước đoạt đủ lâu để vùng dậy, lúc đó chính là thời điểm của vòng xoay chính trị đưa ngược đất nước trở về thể chế tự do dân chủ như trước, có khi là một cuộc cách mạng cam trong hòa bình, êm đẹp và tự nhiên của thời thế, cũng có khi phải đổ mát và chiến đấu để đòi hỏi và gìn giữ.

Thời điểm ban đầu của Mussolini cách đây 97 năm, khi chính phủ Ý, cho đến thời điểm đó là chế độ quân chủ lập hiến với quốc hội được bầu một cách dân chủ.

Trước đó, Benito Mussolini đã làm thủ tướng trong ba năm và chính quyền của ông đã nỗ lực đáng kể để thuyết phục thế giới rằng mọi thứ không tồi tệ như họ tưởng và nền dân chủ Ý vẫn ổn, nhưng bên trong thì chẳng mấy ai biết cả, vì đó chính là một thứ dân chủ giả hiệu. 

Sau khi lên nắm quyền vào năm 1922, Mussolini lúc đầu đã làm tương đối ít, chỉ làm từng bước để phá bỏ từng phần một trong thể chế dân chủ của Ý. Ông ta đã nêu rõ ý muốn rõ ràng là muốn tái thiết xã hội Ý vì chủ nghĩa phát xít, nhưng cũng muốn tiến hành một cách thận trọng và tránh lãng phí vốn chính trị của mình. Nhưng sau khi lãnh đạo xã hội chủ nghĩa Ý Giacomo Matteotti cáo buộc rằng chủ nghĩa phát xít đã sử dụng bạo lực và gian lận để giành chiến thắng trong cuộc tổng tuyển cử năm 1924, các đồng minh của Benito Mussolini đã thúc giục ông ta phải nhanh chóng hành động để loại trừ nhân vật đối lập. Các sát thủ ủng hộ Mussolini đã ám sát Matteotti, nhà lãnh đạo phe chống phát xít thúc giục Vua Victor Emmanuel III loại bỏ thủ tướng khỏi quyền lực. Trong khi đó, những người theo chủ nghĩa phát xít của Mussolini, được biết đến với cái tên áo đen, đã đưa ra tối hậu thư cho ông ta: Hãy nắm toàn bộ quyền lực hoặc xem lực lượng bán quân sự của ông ta đè bẹp phe đối lập tự do và cánh tả mà không có ông ta.

Vì vậy, vào ngày 3 tháng 1 năm 1925, Mussolini đã thốt ra những lời bất hủ này: “Chỉ một mình tôi, chịu trách nhiệm chính trị, đạo đức và lịch sử cho tất cả những gì đã xảy ra.”

Đây chính là lời xác nhận công khai của Mussolini trước người dân Ý, rằng ông ta đã sát hại Matteotti, và dĩ nhiên, không ai dám làm gì ông ta cả, ông ta là người nắm quyền sinh sát toàn nước Ý vào thời điểm đó.

Matteotti, nhà lãnh đạo đối lập của Mussolini đã bị giết và hệ thống tư pháp dưới quyền của Mussolini đã không có hành động gì. Vì thời điểm đó, Mussolini được xem là nhà lãnh đạo tối cao của nước Ý. Ngay cả nhà vua cũng không thể bắt ông ta phải chịu trách nhiệm, chứ đừng nói đến cảnh sát, công tố viên hay thẩm phán. Kể từ thời điểm đó, sau khi sát hại Matteotti thì Mussolini đã hiện rõ, ông ta chính là một nhà phát xít độc tài và nắm giữ quyền lực trong gần 20 năm, thông qua liên minh khét tiếng với Adolf Hitler, chiến tranh với Đồng minh và đồng lõa diệt chủng trong trong vụ tàn sát Holocaust.

Mussolini khởi đầu là một giáo viên và là người theo chủ nghĩa xã hội, sau đó chuyển sang chủ nghĩa phát xít và ngay sau Thế chiến I. Năm 1921, ông được bầu vào Hạ viện của Quốc hội Ý và nhanh chóng nổi lên như một nhà lãnh đạo của đất nước. Đảng phát xít do ông lãnh đạo ngày càng phát triển. Về chính sách đối nội, ông rao giảng sự cai trị của giới tinh hoa kinh tế của quốc gia, tuyên bố họ sẽ lãnh đạo một “chủ nghĩa dân tộc cách mạng” nhằm thúc đẩy lợi ích tốt nhất của quốc gia. Mussolini tin vào hệ thống phân cấp giai cấp, nhưng kích thích tầng lớp lao động bằng chủ nghĩa dân tộc Ý, truyền cảm hứng cho sự nhiệt tình đối với một quốc gia chỉ tồn tại trong khoảng 50 năm.

Mussolini đề cao giá trị vào giới trẻ quốc gia, đào tạo một quốc gia gồm những chiến binh được cho là siêu nam tính, những người sẽ khôi phục lại thời kỳ vinh quang cổ xưa của nước Ý và tiến hành cuộc chiến chống lại chủ nghĩa xã hội cũng như các hệ tư tưởng dân chủ khác. Tầm nhìn chính sách đối ngoại của Mussolini là phân biệt chủng tộc và chủ nghĩa đế quốc.

Vào tháng 10 năm 1922, Mussolini đã có đủ động lực để lãnh đạo một cuộc đảo chính được gọi là Cuộc hành quân ở Rome. Thủ tướng Luigi Facta muốn tuyên bố thiết quân luật và cử quân đội đến để ngăn chặn phát xít, nhưng Vua Victor Emmanuel từ chối cho phép, vì lo rằng một cuộc đối đầu như vậy sẽ dẫn đến bạo lực rộng hơn và có thể xảy ra nội chiến. Thay vào đó, nhà vua nhượng bộ các yêu cầu của Mussolini và bổ nhiệm ông làm thủ tướng. Đó là sự khởi đầu của sự kết thúc: Sau khi có được quyền lực, Mussolini đã chỉ thị cho cơ quan lập pháp cấp cho ông ta những quyền lực phi thường, dẹp bỏ các công đoàn và tái cấu trúc hiến pháp để tập trung quyền lực vào tay ông ta và của các đồng minh phát xít của ông ta.

Vì vậy, vào thời điểm Mussolini công khai nắm quyền và chỉ khoảng hơn 2 năm sau đó, sự chuyên quyền, độc tài của ông từng bước càng lộ rõ dã tâm tàn bạo hơn, nhiều người sợ hãi và phản đối ông ta, nhưng họ không còn đủ sức để ngăn cản ông ta nữa. 

Đó chính là khoảnh khắc huy hoàng nhất của Mussolini, khi một nhà độc tài tuyên bố công khai và thẳng thắn với thế giới rằng ông ta là một nhà độc tài, thì lúc đó đã quá muộn để những người yêu dân chủ và phe đối lập có thể làm được điều gì đó để phản kháng.

Nghe qua về câu chuyện của nhà độc tài nước Ý, Benito Mussolini, nghĩ về một nhà độc tài của nước Mỹ, Donald Trump với những lời nói dối về một cuộc bầu cử gian lận năm 2020 không được viết sẵn trong kịch bản.

Khi từ chối chấp nhận thất bại, Trump đã phá vỡ tiền lệ 220 năm của Hoa Kỳ về chuyển giao quyền lực một cách hòa bình, thay đổi mãi mãi một hành động đẹp, một fair play về cách mà các tổng thống của nước Mỹ thường đối xử với nhau dù khác quan điểm chính trị, khác đảng phái chính trị. Và cách hành xử thiếu hiểu biết, thiếu sự tôn trọng của một cựu Tổng Thống vịt què cùng với những lời kích động bạo lực đã dẫn một đám đông những người ủng hộ tấn công Điện Capitol vào ngày 6 tháng 1 vừa qua, với mục tiêu rõ ràng là lật ngược chiến thắng bầu cử của ông Joe Biden.

Mặc dù Trump vẫn chưa thành công một cuộc đảo chính đúng nghĩa để lật đổ nền dân chủ, nhưng ông ta cũng không phải chịu trách nhiệm gì cả, ít nhất là đến giờ phút này, đúng một năm sau ngày ô nhục đó, và dù đã xảy ra hai phiên tòa luận tội đã không đi đến đâu và dường như sẽ không bị truy tố bởi chính quyền Biden. 

Tương tự như đối với Mussolini, các hành động của Donald Trump trong chu kỳ bầu cử năm 2020 chứng tỏ rằng ông ta coi mình là người đứng trên luật pháp. Và giống như Mussolini, Trump vẫn được chú ý với những người theo chủ nghĩa cực đoan nhất của ông ta. 

Có một điều Mussolini đã làm mà Trump chưa làm, đó là vỗ ngực công khai với cả nước Mỹ và thế giới để nói rằng, ông ta là một nhà độc tài chính hiệu, chưa nói không có nghĩa là không nói mà là sẽ nói vào đúng thời điểm, khi nào ông ta có lại được quyền lực trong tay.

Trump nhiều lần cố gắng tuyên bố mình là người chiến thắng sau cuộc bầu cử năm 2020 và nếu ông ta hoặc một người nào đó của đảng Cộng Hòa, một người cũng có dã tâm và đam mê quyền lực, phân biệt chủng tộc, tàn ác như Trump ra tranh cử vào năm 2024, thì chúng ta có thể sẽ thấy điều đó một lần nữa, họ sẽ tuyên bố họ là người chiến thắng trước khi đếm phiếu xong.

Và nếu Trump hoặc người ủy nhiệm của ông ta thua cuộc, thì họ sẽ có những người trung thành đã được cài đặt vào các vị trí quan trọng trên khắp các tiểu bang sẽ sẵn sàng đảo ngược kết quả. Vì vậy, lần tới khi Donald Trump hay một nhân vật nào khác tương tự Trump, chỉ đơn giản tuyên bố là tổng thống hợp pháp bất kể kết quả thực tế như thế nào, thì chính lúc đó, nước Mỹ sẽ bắt đầu khoảnh khắc Mussolini của nước Mỹ.

Việt Linh

………………………………………..

Giá khí đốt châu Âu biến động suốt năm 2022?

Các nước châu Âu có nguy cơ cạn nguồn khí đốt tự nhiên trong 2 tháng tới do thời tiết lạnh giá và lượng khí đốt trong kho dự trữ xuống thấp.

Giá khí đốt tại châu Âu hôm 4-1 đã tăng hơn 30% do những lo ngại về nguồn cung hạn chế từ Nga trong bối cảnh châu lục này đang bước vào mùa đông lạnh giá.

Đường ống thường vận chuyển khí đốt từ Siberia đến châu Âu đã chuyển hướng khí đốt từ Đức đến Ba Lan trong ngày thứ 15 liên tiếp, thay vì di chuyển vào châu Âu theo hướng Tây như thường lệ.

Trong khi đó, nguồn cung cấp khí đốt của Nga từ Ukraine đến Slovakia cũng giảm. Thời tiết lạnh hơn ở châu Âu góp phần làm tăng áp lực lên giá khí đốt nhưng nguồn cung thấp từ Nga được cho là nguyên nhân chính.

Hôm 4-1 giá khí đốt trong tháng giao ngay ở Hà Lan tăng 30% lên mức 99,50 euro/MWh. Tại Anh, các nhà cung cấp năng lượng đã cảnh báo chi phí tiêu thụ khí đốt trung bình mỗi hộ gia đình có thể tăng lên hơn 2.000 bảng Anh/năm vào tháng 4, gây áp lực buộc chính phủ phải hành động trong bối cảnh chi phí sinh hoạt ngày càng tăng.

Kể từ tháng 1-2021 đến nay, giá khí đốt tại châu Âu đã tăng hơn gấp 5 lần, khiến người tiêu dùng và nhiều doanh nghiệp kiệt quệ tài chính, đồng thời đe dọa tiến trình phục hồi kinh tế sau đại dịch Covid-19.

Châu Âu đã trở thành tâm điểm của cuộc khủng hoảng năng lượng kể từ năm ngoái khi việc dỡ bỏ các hạn chế phòng ngừa dịch Covid-19 đòi hỏi nhu cầu rất lớn đối với các kho dự trữ khí đốt tự nhiên.

Còn 2 tháng lạnh nhất của mùa Đông ở phía trước và xuất hiện những lo ngại cho rằng châu Âu có thể cạn kiệt khí đốt.

Cách duy nhất để thoát khỏi cuộc khủng hoảng này là dựa vào nguồn cung cấp khí đốt từ Nga. Các nước châu Âu không thể đạt được mức dự trữ khí đốt cần thiết trong các kho chứa nếu không có nguồn cung bổ sung từ Nga qua tuyến đường ống Nord Stream 2 hoặc các tuyến đường ống khác. Và năm 2022 sẽ là một năm đầy biến động đối với giá khí đốt tại châu Âu.

Moscow bị cáo buộc đã hạn chế nguồn cung khí đốt để đổi lại việc Đức phải chấp thuận khởi động đường ống Nord Stream 2 mới được xây dựng – hệ thống cung cấp khí đốt sang Đức. Phía Nga cho rằng đường ống Nord Stream 2 sẽ thúc đẩy xuất khẩu khí đốt và giúp hạ nhiệt giá khí đốt đang tăng cao ở châu Âu.

………………………………………..

Mỹ nói không liên quan bạo loạn ở Kazakhstan

Phát ngôn viên TBO phủ nhận liên quan các cuộc biểu tình bùng phát thành bạo loạn ở Kazakhstan, khẳng định Mỹ không xúi giục bất ổn tại đây.

Phát ngôn viên TBO Jen Psaki nói trong cuộc họp báo ngày 5/1 rằng: “TBO đang theo dõi các cuộc biểu tình tại Kazakhstan. Chúng tôi kêu gọi bình tĩnh để người biểu tình thể hiện bản thân một cách hòa bình và giới chức kiềm chế hành động. Có một số tuyên bố điên rồ ở Nga rằng Mỹ đứng sau điều này, do đó hãy để tôi nhân dịp này khẳng định rằng điều đó hoàn toàn sai sự thật. Rõ ràng đây là một phần chiến thuật phát tán thông tin sai lệch của Nga“.

Nga chưa bình luận về tuyên bố của bà Jens Psaki. Trước đó, Bộ Ngoại giao Nga cho biết đang theo dõi chặt chẽ các cuộc biểu tình ở Kazakhstan và kêu gọi một giải pháp hòa bình. Điện Kremlin cảnh báo nguy cơ nước ngoài can thiệp vào đụng độ ở Kazakhstan và khẳng định nước này có thể tự giải quyết các vấn đề nội bộ.

Tổng thống Kazakhstan Kassym-Jomart Tokayev ngày 5/1 yêu cầu Tổ chức Hiệp ước An ninh Tập thể (CSTO) do Nga đứng đầu hỗ trợ ổn định tình hình. Chính phủ Kazakhstan phải tuyên bố tình trạng khẩn cấp trên toàn quốc.

Các cuộc biểu tình phản đối giá khí hóa lỏng (LPG) tăng cao nổ ra ngày 2/1 và leo thang thành bạo động khi người biểu tình đốt xe cảnh sát, xông vào các tòa nhà chính phủ, phóng hỏa dinh tổng thống và chiếm sân bay ở thành phố Almaty.

Chính phủ Kazakhstan từ năm 2019 bắt đầu giảm trợ cấp nhiên liệu LPG và chấm dứt mọi khoản trợ giá từ đầu năm nay. Ngay lập tức, giá LPG ở nhiều nơi đã tăng gấp đôi, từ 0,14 USD lên 0,28 USD mỗi lít. Nhiều người Kazakhstan dùng LPG để chạy xe. Theo số liệu của chính phủ, 70-90% xe hơi ở Kazakhstan chạy bằng loại nhiên liệu này.

Nội các của Thủ tướng Askar Mamin đồng loạt từ chức sau khi biểu tình bùng phát. Tổng thống Tokayev chấp thuận đơn từ chức, đồng thời yêu cầu thống đốc các tỉnh tái áp đặt biện pháp kiểm soát giá LPG, xăng, dầu diesel và các mặt hàng tiêu dùng thiết yếu khác.

………………………………………..

Bộ Tư Pháp sẽ truy tố người dính líu bạo loạn Quốc Hội ‘ở bất kỳ cấp nào’

Bộ Trưởng Tư Pháp Merrick Garland hôm Thứ Tư, 5.1 đã tuyên bố sẽ truy tố những người dính líu vụ bạo loạn Quốc Hội ngày 6.1 “ở bất kỳ cấp nào”.

Tuyên bố của ông Garland cho thấy Bộ Tư Pháp (DOJ) có thể sẽ truy tố cả những người không xông vào bên trong tòa nhà Quốc Hội ngày 6 Tháng Giêng, 2021.

BTTP Merrick Garland nói trong bài diễn văn đọc trước ngày kỷ niệm một năm vụ bạo loạn Quốc Hội rằng: “Những hành động chúng tôi thực hiện đến lúc này sẽ không phải cuối cùng. DOJ vẫn cam kết truy tố tất cả người dính líu vụ bạo loạn 6 Tháng Giêng ở bất kỳ cấp nào, theo pháp luật, cho dù họ có mặt hôm đó hay không và họ phải chịu trách nhiệm hình sự về vụ tấn công vào nền dân chủ của chúng ta. Chúng tôi sẽ lần theo sự thật đến bất kỳ nơi nào,” 

Ông Garland tuyên bố như vậy giữa lúc phía Dân Chủ ngày càng bất bình với DOJ vì cơ quan này tỏ ra không dám đụng đến những kẻ cầm đầu đã kích động vụ tấn công đó.

Mấy tuần gần đây, Ủy Ban Chọn Lọc 6 Tháng Giêng của Hạ Viện thậm chí tỏ dấu hiệu cho thấy họ đang cân nhắc chuyển cho DOJ truy tố hình sự nếu họ tìm thấy bằng chứng cựu Tổng Thống Donald Trump hoặc những người thân cận của ông vi phạm luật pháp liên quan vụ bạo loạn.

Trong bài diễn văn dài gần 30 phút, ông Garland biện minh cho chiến lược chậm hiện nay của DOJ là truy tố những người liên quan trực tiếp trước.

Chúng tôi điều tra theo kiểu xây nền móng. Chúng tôi giải quyết những trường hợp liên quan trực tiếp trước vì chúng cung cấp chứng cứ cho những trường hợp phức tạp hơn. Ai dính líu đều phải bị truy tố. DOJ không có ưu tiên nào cao hơn.”

………………………………………..

Ngày 6 tháng 1 có thể chỉ là bản xem trước của một sự rạn nứt dân chủ sâu sắc hơn

Nếu ngày 6 tháng 1 năm 2021 được xem là một ngày khét tiếng trong lịch sử, thì vết nhơ của nó đối với câu chuyện buồn của nước Mỹ sẽ còn phủ bóng đen lên suy nghĩ qua nhiều thế hệ.

Cuộc nổi dậy ở Quốc hội Hoa Kỳ không phải là một cuộc tấn công gây tác hại lâu dài nhất đối với hệ thống bầu cử hợp pháp của Hoa Kỳ đã ổn định trong hơn 200 năm qua. Cuộc nổi loạn đã hợp pháp hóa bạo lực như một công cụ thể hiện quan điểm chính trị của hàng triệu người dân Mỹ cuồng tín tin theo những lời dối trá của một nhà lãnh đạo độc tài và bất tài của nước Mỹ. Tác động của cuộc nổi loạn ngày 6.1 chỉ là một bản xem trước cho một sự rạn nứt dân chủ sâu sắc hơn sắp tới.

Hậu quả của những giờ kinh hoàng do Donald Trump kích động một đám đông “chiến đấu như địa ngục” để từ chối ý chí của cử tri cho thấy rằng phần lớn các đảng viên Cộng hòa đã từ chối nguyên tắc của một nền dân chủ mở rộng, thống nhất mà Tổng thống đầu tiên của quốc gia này, Abraham Lincoln đã khai sáng. 

Để đẩy mạnh sự ủng hộ những lời dối trá của chủ nghĩa Trump, đảng Cộng hòa đã ngang nhiên đạp trên sự ô nhục và đống đổ nát ở Điện Capitol để khởi động hàng loạt các kế hoạch đàn áp cử tri trên toàn quốc để có thể giúp dễ dàng đánh cắp các cuộc bầu cử trong tương lai mà không cần một đám đông hỗn chiến xông vào Điện Capitol như ngày 6.1.2021.

Sau cuộc tấn công vào Quốc hội đã làm gián đoạn gần hai thế kỷ rưỡi của quá trình chuyển giao quyền lực một cách hòa bình là một trong những ngày ô nhục nhất của nước Mỹ. Nếu ngày 11 tháng 9 năm 2001, là ngày phá hủy ảo tưởng lâu đời của nền tảng sức mạnh của Hoa Kỳ – rằng nước Mỹ không thể bị tấn công từ bên ngoài – thì ngày 6 tháng 1 năm 2021 đã mang đến một điểm báo rõ ràng, rằng nền dân chủ có thể không thực sự tồn tại mãi mãi tại Mỹ.

Cơ hội tốt nhất để đưa những câu trả lời đến với toàn thể người dân Mỹ dường như đang tiến gần hơn đến việc khám phá những gì đã xảy ra ở hậu trường trong TBO, những thứ tồi tệ đã được bắt đầu với một vị Tổng thống có cái tôi bùng nổ và sự khinh thường hiến pháp khiến ông ta không thể thừa nhận thất bại đã dẫn đến tuyên bố sai lầm về chiến thắng trong cuộc bầu cử năm 2020.

Khi tất cả những sự phản kháng dưới nhiều hình thức khác nhau đều thất bại, Trump đã kích động những người ủng hộ tiến về điện Capitol để phá hoại một cuộc kiểm phiếu cử tri đoàn để ngăn việc chứng nhận chiến thắng của ông Biden. Tất nhiên, Trump không đặt mình vào tình thế nguy hại. Ông ta quay về TBO trong sự an toàn, ngồi xem truyền hình để biết những con thiêu thân gây đám cháy lơn đến đâu tại Điện Capitol.

Đúng chính xác một năm đã trôi qua, thật khó để tin rằng tất cả điều này đã xảy ra ở Hoa Kỳ, một ngọn hải đăng dân chủ cho thế giới trong một thời gian dài.

Đối với bất kỳ tổng thống Mỹ nào khác, vào bất kỳ thời điểm nào khác, việc bỏ qua nhiệm vụ như vậy trong việc không bảo vệ chính phủ Mỹ khỏi cuộc tấn công sẽ có nghĩa là sự lãng quên chính trị ngay lập tức.

Một số người cho rằng với tư cách là một cựu Tổng thống, ông ta sẽ không còn có thể gây ra bất kỳ thiệt hại nào nữa – đây là một nhận định vô cùng thiển cẩn mà ngay cả một số nhân viên cao cấp trong ban tham mưu trong TBO hiện nay đã và đang nghĩ đến, cho rằng Donald Trump, giờ đây chỉ là một “người cũ” và không gây nguy hại.

Các thành viên đảng Cộng hòa của ủy ban điều tra ngày 6 tháng 1 – Phó Chủ tịch Liz Cheney của Wyoming và dân biểu Adam Kinzinger của Illinois – đang phải hy sinh sự nghiệp của họ để bảo vệ sự thật và Hiến pháp. 

Sự chia rẽ có ý nghĩa nhất trong nền chính trị Hoa Kỳ không còn là giữa cánh tả và cánh hữu mà là giữa những người ủng hộ, bảo vệ nền dân chủ và những người muốn hủy hoại nó.

Một năm trôi qua, bài học của ngày 6.1 là điều từng được cho là không thể nào xảy ra tại Mỹ nhưng nó đã xảy ra. Và mối đe dọa đối với nền dân chủ Mỹ ngày càng nguy hiểm hơn, và còn điều gì tệ hại hơn nữa mà người Mỹ cho rằng nó sẽ không thể xảy ra hay không?

Tóm lại, trong tình trạng phân cực chính trị đang gay gắt như hiện nay tại nước Mỹ, thì không điều gì là không thể xảy ra cả. Chỉ là nó sẽ xảy ra khi nào mà thôi.

Việt Linh

………………………………………..

HỌC GIẢ CANADA CẢNH BÁO: NỀN DÂN CHỦ MỸ CÓ THỂ SỤP ĐỔ NĂM 2025

Không chỉ là những học giả, những chuyên gia chính trị, các giáo sư danh tiếng tại các trường đại học uy tín tại Mỹ đồng loạt có những lời cảnh báo bằng nhiều bài viết đăng trên các tờ báo lớn của Mỹ, mà ngay cả các học giả trên thế giới như Australia, Anh, Pháp, Canada cũng có những bài viết cảnh báo về sự sụp đổ nhiều nền dân chủ theo hình thức domino trên toàn cầu, và mới đây nhất một học giả chuyên nghiên cứu về xung đột và bạo lực ở Canada đưa ra một thời điểm chính xác hơn, đó là đầu năm 2025, có thể nền dân chủ Mỹ sẽ sụp đổ.

Nền chính trị phân cực của Hoa Kỳ “đang phát ra những tín hiệu cảnh báo” rằng; nền dân chủ Mỹ có thể sụp đổ vào năm 2025

Trong vài năm tới, hệ thống dân chủ ngày càng thiếu sót và mong manh của Hoa Kỳ có thể sụp đổ dưới sức nặng của một cuộc tấn công mạnh bạo kéo dài và sẽ bị thay thế bởi một chế độ độc tài cánh hữu – một chế độ mà cựu Tổng thống Mỹ, Donald Trump đã khởi động.

Đó là một cảnh báo rõ ràng bởi Thomas Homer-Dixon, giám đốc điều hành của Viện Cascade tại Royal Roads University và một học giả chuyên nghiên cứu về các cuộc xung đột bạo lực trên thế giới được viết trong một op-ed đầy đủ chi tiết được đang trên một tờ báo lớn của Canada.

Homer-Dixon, cựu giám đốc trung tâm nghiên cứu hòa bình và xung đột tại Đại học Toronto, cảnh báo rằng “bối cảnh chính trị và xã hội” của Hoa Kỳ – một quốc gia bị phân cực về mặt tư tưởng và bất bình đẳng sâu sắc đã lộ rõ những tín hiệu cảnh báo đáng sợ.

Home-Dixon cho biết rằng: “Người Mỹ có thể chỉ còn được sống trong một nền dân chủ dù bị phân cực nhưng có lẽ chỉ kéo dài đến đầu năm 2025. Nền dân chủ Mỹ có thể sụp đổ, gây ra bất ổn chính trị trong nước cực độ, bao gồm bạo lực dân sự lan rộng. Vào năm 2030, nếu không nói là sớm hơn, đất nước có thể bị cai trị bởi một chế độ độc tài cánh hữu.”

Ông đã lập luận rằng, những nhân vật phản động nổi bật như người phát thanh cánh hữu quá cố Rush Limbaugh và Trump – người đã trao tặng Limbaugh Huân chương Tự do của Tổng thống vào năm 2020 được xem là một trong những triệu chứng của rối loạn chính trị Hoa Kỳ. 

Vậy tại sao nền dân chủ Hoa Kỳ lại đặc biệt dễ bị sụp đổ toàn diện trong tương lai gần như vậy?

Homer-Dixon lập luận rằng “điều dường như đã đẩy Hoa Kỳ đến bờ vực mất nền dân chủ ngày nay chính là bởi những tác động giữa những sai sót cơ bản của Hiến Pháp đã tạo ra sự phân cực chính trị khó có thể sửa đổi và những thay đổi gần đây về bất ổn xã hội.”

Donald Trump và những người trung thành với đảng Cộng hòa đã tán thành “Lời nói dối lớn” rằng Trump đã thắng cuộc bầu cử tổng thống năm 2020 nhưng đã bị đảng Dân chủ đánh cắp khỏi ông ta và chính sự giả dối đó – đã giúp thúc đẩy cuộc nổi dậy ở Capitol vào ngày 6 tháng 1 trở thành hiện thực, biến cố này của nước Mỹ được xem là “liều thuốc độc phản dân chủ mạnh mẽ”.

Chính sự sẵn sàng công khai tán thành “Lời nói dối lớn” đã trở thành một phép thử cho lòng trung thành của Đảng Cộng hòa đối với Donald Trump”. Đây không chỉ là một hành động ý thức hệ nhằm thúc đẩy sự đoàn kết của đảng Cộng hòa để chống lại đảng Dân chủ mà nó còn dẫn dắt những người ủng hộ của Trump giải phóng tâm lý bức bách vì quyền lợi hay đặc quyền có thể bị tước bỏ bởi số đông hay bởi chính phủ của một đảng Dân Chủ, và muốn tránh được hậu quả này, họ chi có một con đường duy nhất là theo Trump, hành động theo ý Trump, và sau cùng là những hành động bạo lực đã tạo nên ngày ô nhục cho Hoa Kỳ trước phần còn lại của thế giới.

The Guardian đã đưa tin hôm Chủ nhật cho rằng: “Các đồng minh của Donald Trump và những người khác đã lan truyền thuyết âm mưu vô căn cứ về cuộc bầu cử, và gần đây nhất, họ đã phát động các chiến dịch lấp đầy các vị trí quan trọng – từ thống đốc đến ngoại trưởng và ủy ban bầu cử – là những vị trí có ảnh hưởng đáng kể đến quá trình chứng nhận sau bầu cử. Các ngoại trưởng nắm giữ quyền lực đơn phương to lớn và nếu họ từ chối kết quả bầu cử, có thể gây thiệt hại lớn cho đảng Dân Chủ trong các cuộc bầu cử trong tương lai. Và phần thắng chắc chắn thuộc về các đảng viên Cộng Hòa, bất kể là ứng cử viên nào họ muốn“.

Trong khi những dự đoán về trường hợp xấu nhất của Homer-Dixon được cho là rất thảm khốc, ông cũng đã mạnh mẽ bảo vệ quan điểm của mình khi nói rằng: “Tôi không phải là học giả duy nhất cảm thấy nền dân chủ Hoa Kỳ đang nghiêng về bờ vực thất bại hoàn toàn, trễ nhất là đầu năm 2025.”

Homer-Dixon lưu ý rằng: “Tháng 11 vừa qua, hơn 150 giáo sư về chính trị, chính phủ, kinh tế chính trị và quan hệ quốc tế đã kêu gọi Quốc Hội cấp bách thông qua Đạo luật Tự do bỏ phiếu, đạo luật này sẽ bảo vệ tính toàn vẹn của các cuộc bầu cử Hoa Kỳ nhưng hiện đang bị đình trệ tại Thượng viện. Đây là thời điểm ‘nguy hiểm và rủi ro lớn’. Thời gian đang trôi đi và nửa đêm đang đến gần. Những người hiểu biết về sự quan trọng của nền dân chủ của một đất nước đang cảm thấy bất an hơn lúc nào hết. Và đơn giản, dễ hiểu hơn cả, là chẳng có ai sẵn lòng sống dưới một chế độ độc tài cả, nhất là tại Mỹ“.

Homer-Dixon cũng tham khảo ý kiến của nhiều chuyên gia khác, những người đưa ra một loạt các kết quả có thể xảy ra – “rất nguy hiểm, rất khủng khiếp” – nếu Donald Trump thực sự trở lại nắm quyền vào năm 2024.

Họ trích dẫn một số các quốc gia và chế độ chính trị cụ thể để minh họa nơi mà Donald Trump có thể dẫn dắt nước Mỹ đến, đó là: Hungary của Viktor Orbán, với bộ máy pháp lý cưỡng chế của “nền dân chủ phi tự do“; Brazil của Jair Bolsonaro, với tình trạng rối loạn chức năng hành chính và xã hội tồi tệ kinh niên; hay nước Nga của Vladimir Putin, với chế độ chuyên quyền bởi một nhân vật đề cao dân tộc chủ nghĩa một cách khắc nghiệt; hay một Trung Quốc của Tập Cận Bình với chính sách quản lý người dân chặt chẽ nhất trên thế giới, bất cứ ai nói một điều gì thì hệ thống công an trị đều nghe được. 

Tất cả các chuyên gia chính trị đều có chung một nhận định rằng, nếu nước Mỹ trải qua thêm một vài thời đại thiếu may mắn nửa dưới thời chính quyền Trump lần thứ hai, thì chủ nghĩa tự do sẽ bị gạt ra ngoài lề và các nhóm Cơ đốc giáo cánh hữu được nhiều quyền lực hơn, đất nước sẽ xảy ra bạo lực, sát hại nhau bởi khác biệt đảng phái, các nhóm bán quân sự, dân quân cánh hữu sẽ được phép sử dụng vũ khí công khai và sẵn sàng chống trả với quân đội hoặc vệ binh quốc gia.

Homer-Dixon tiếp tục viện dẫn “một chế độ chính trị khác, một chế độ lịch sử, có thể báo trước một tương lai thậm chí còn thảm khốc hơn cho Hoa Kỳ: đó là một nước Cộng hòa Weimar, là tên gọi của một nước Đức khi xưa, khi Adolf Hitler được phong làm Thủ Tướng năm 1933 và chế độ Đức Quốc Xã bắt đầu hình thành.”

Một viễn cảnh đáng sợ đã trở thành sự thật, khi một nhà lãnh đạo cánh hữu cực đoan đã có thể thống nhất những phần tử cực đoan và dân quân cánh hữu cùng một đảng phái lớn của đất nước cùng ra tay hành động qua một tham vọng chính trị của một cá nhân để giành lấy quyền lực bất hợp pháp và sau đó là lật đổ nền dân chủ lâu đời của đất nước.

Một điều tương tự giữa một nước Cộng Hòa Weimar và nước Mỹ là “sự sụp đổ dân chủ nhanh bao nhiêu sẽ hình thành sự vững chắc của chế độ độc tài lâu bấy nhiêu.”

Những gì Donald Trump làm chỉ được xem là những động tác khởi động bước đầu, còn những bước kế tiếp mới thực sự đáng sợ hơn, sẽ được tiếp nối bởi một Donald Trump 2.0 hay 3.0. Dĩ nhiên, việc phá hủy một nền dân chủ lâu đời như tại Mỹ không thể hoàn thành trong một thời gian ngắn được, vì quá trình này sẽ tạo ra một sự xáo trộn chính trị và xã hội, nhưng không đáng kể vì lúc đó quyền lực và bạo lực sẽ cùng song hành để trấn áp, trừng phạt bất cứ ai chống đối. Năm 2025, Donald Trump sẽ là 78 tuổi, độ tuổi không còn trẻ và minh mẫn để nắm giữ quyền lực và thay đổi nhiều điều quan trọng của đất nước, và thế hệ tiếp nối do ông ta lựa chọn, trẻ hơn, tàn bạo hơn, khôn ngoan hơn và cứng rắn hơn, đây mới chính là bàn tay sắt của một chế độ độc tài thực thụ, tôi xin nhắc lại, những gì Donald Trump đã và đang làm chỉ là những hành động khởi động mà thôi.

Sân khấu của một chế độ chuyên quyền, độc tài sẽ được thiết lập cho một người cai trị nối tiếp để quản lý đất nước tốt hơn, sau Donald Trump, để mang lại trật tự cho sự hỗn loạn mà Trump đã tạo ra. “

Vào tháng 10, Steve Bannon, cựu cố vấn TBO của Trump, đã công khai nói với những người ủng hộ rằng “đội quân xung kích” của GOP nên được khai triển bên trong bộ máy liên bang ngay sau khi tổng thống tiếp theo của Đảng Cộng hòa nhậm chức để “tái cấu hình chính phủ” từ bên trong.

Những nhà phê bình chính trị tại Mỹ có thể coi phân tích của Homer-Dixon về tình trạng dân chủ Hoa Kỳ là đáng báo động, nhưng họ sẽ sẵn sàng đón nhận và không loại bỏ những khả năng này chỉ vì chúng có vẻ quá khủng khiếp để tưởng tượng.

Vào năm 2015, ai đó đã dự đoán rằng Donald Trump sẽ trở thành tổng thống là điều khiến cho nhiều người coi là vô lý. Nhưng ngày nay chúng ta đang sống trong một thế giới nơi mà những điều phi lý lại thường xuyên trở thành hiện thực và là chuyện bình thường nhưng kinh khủng.

Là một người Canada, Homer-Dixon tập trung lời kêu gọi hành động ngay trên quê hương của mình bằng lời kêu gọi đến chính phủ Canada , hãy nên thành lập “một ủy ban thường trực, không đảng phái” để chuẩn bị cho khả năng một sự sụp đổ dân chủ ở miền nam đất nước Canada, một hậu quả khủng khiếp sẽ ảnh hưởng lớn đối với Canada.

Ông cảnh báo thêm rằng: “Chúng ta cần bắt đầu bằng cách nhận thức đầy đủ mức độ nguy hiểm một cách nghiêm chỉnh, đây không còn là chuyện phiếm, nói cho vui. Nếu Donald Trump tái đắc cử, ngay cả trong những kịch bản lạc quan hơn, thì rủi ro kinh tế và chính trị đối với đất nước Canada sẽ là rất lớn, rất nhiều.”

Ở Mỹ, các nhóm vận động dân chủ và nhân quyền đang đòi hỏi đảng Dân chủ hiện đang nắm quyền kiểm soát Quốc hội Mỹ hãy khẩn trương lên, làm mọi thứ trong khả năng và quyền hạn của họ để cải tiến quy tắc lọc filibuster và thông qua được đạo luật quyền tự do bỏ phiếu trước thời điểm quan trọng là cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ 2022.

Nhóm vận động “Fix Our Senate” kêu gọi các đảng viên đảng Dân chủ trong một tweet gần đây rằng: “Hãy chấm dứt tình trạng lộn xộn, mất đoàn kết trong đảng của quý vị. Hãy thông qua luật về quyền bầu cử. Hãy cứu lấy nền dân chủ của chúng ta.”

Việt Linh

………………………………………..

 

Bình Luận

Lưu ý: về ý kiến của độc giả nhất thiết không phải là ý kiến của toà soạn nhật báo Cali Today. Tòa soạn không chịu trách nhiệm về nội dung ý kiến của độc giả. Xin qúy độc giả góp ý kiến xây dựng, với ngôn ngữ phù hợp, tránh những ngôn ngữ thô tục, mạ lỵ, chụp mũ hay mạ lỵ cá nhân. Nhật báo Cali Today khuyến khích tự do phát biểu ý kiến qua phân tích, nhận định, trình bày quan điểm và ý kiến của mình, nhưng không mạ lỵ, bôi nhọ người khác hay hội đoàn bằng những nội dung và ngôn ngữ không phù hợp. Chúng tôi dành quyền không đăng hay xóa bỏ những ý kiến đóng góp mang nội dung và ngôn ngữ không phù hợp mà không nhất thiết phải thông báo trước hay trình bày lý do. Trân trọng và mong được qúy độc giả xa gần hợp tác. Những trường hợp vi phạm những điều nói trên nhiều lần, chúng tôi buộc phải block (khóa) lại trương mục của người cố tình vi phạm. Vì quá nhiều độc gỉa post comments, trong đó có một số không phù hợp nội quy, và nhiều khi tòa soạn không kịp phát hiện, nên nếu qúy độc giả nào phát hiện bất cứ comments nào không phù hợp nội quy, xin báo cho tòa soạn biết qua email nguyenxnam@yahoo.com. Trân trọng cám ơn. Nhật báo Cali Today

blog comments powered by Disqus